زەمەن ، ئەو تاكە قازانجەیە كە جارێكی تر ناگەڕێتەوە و قەرەبووی ناكرێتەوە. ئەو كەسەی بیەوێ " داهاتووی رزگار بكات " پێویستە كات و زەمەنیخۆی وەك ئاوی بیابان بە وریایییەوە بەكاربهێنێ و تەنانەت دڵۆپێكیشی لێ یان زایە نەدات و دەرخواردی بیابانی گەرم و وشكی نەدات .
خاڵی یەكگرتنەوەی هەموو ئەو بۆچوون و پێشینیییانەی كە بە ناوی " سەركەوتن"ەوە خراونەتە روو ، تەنها بە بەكارهێنانی زەمەن ئەبێت بە "پلان و نەخشە"وە و، بەردەوام بوون لەسەری بە درێژایی تەمەن .
بە شێوەیەكی وردتر، هەركەسێ پرۆگرام و بەرنامەیەكی باشی بۆ خۆی دانا و بە رێك وپێكیی لە ژیانی رۆژانەیدا جێ بەجێ كرد ، ئەوا ئەو سەركەوتنەی كە خۆی ئەیەوێت بە دەستی ئەهێنێت .
ئەو خاڵانەی كە پێویستە لە پرۆگرامی ژیانیدا هەبن ئەمانەن :-
· لە جێ بەجێ كردنی ئەو پرۆگرامەی كە داتان رشتووە بۆ ژیانی رۆژانەتان قەناعەتی تەواو بە خۆتان بكەن ، بڕواتان بەوە هەبێت كەبەم شێوەیە سەركەوتن بە دەست ئەهێنن .
· لە ژیانی رۆژانەتان دا دووربكەونەوە لە ترس و راچڵەكین ، كەسێكی لەسەرخۆ و هێمن و خاوەن بڕیاری خۆتان بن .
· خۆتان ئاراستەی یەك ئامانج ویەك مەبەست و یەك بۆچوون و ئایدیای تایبەتیی بكەن ، كردنی شتی زۆر لە هەمان كات دا مانی نەكردنیەتی . ئەو كەسەی بیەوێ هەمووشتێ بكات ، هیچی بۆ ناكرێ.
· تا ئەتوانن لەناو ماڵەكەتاندا كەش و هەوایەكی لێبووردەیی و سنگ فراوانیی بخولقێنن دروست بكەن . ماڵێكی ئاسوودە و بەختیار ، كەسانی سەركەوتوو پێ ئەگەیەنێت .
· لە ناو خێزانەكەتان دا ، یەكتری بپارێزن ، گرنگیی زۆر بدەن بەوەی كە كارەكانتان دوا نەخەن و یارمەتیی یەكتری بدەن .
· توانای ئابووریتان (پارە و سامان ) بە "دەست پێوەگرتن"ەوە بە كاربهێنن ، بێ پارەیی ئەبێتە مایەی تێكدانی پرۆگرامەكانتان .
· هەوڵ بدەن ببنە خاوەنی خانووی خۆتان ، بەشی زۆری ئاژاوە و نائارامیی خێزان بەهۆی كرێچێتیی یەوەیە.
· ئیشەكانتان زۆر بە چاكیی بكەن ، ئەو كەسەی لە كارەكانیدا ئەبێتە نموونەی چاك ، رێزی لێ ئەگرن و گرنگیی پێ ئەدەن . ئەمەش ئەبێتە هۆی زیادكردنی سەركەوتنەكانتان و بەرزترتان ئەكاتەوە .
· لە هەڵبژاردنی هاوڕێكانتان دا زۆر وریا بن ، پێویستە هاوڕێكانتان لە كارەكانتان دا یارمەتیی دەرتان بن و پشتگیریتان بكەن . ئەو هاوڕێیانەی كە كاتتان بە فیڕۆ ئەدەن و رێ لە جێ بەجێ كردنی كارەكانتان ئەگرن ، دەست بەجآ دەستیان لێ هەڵبگرن و هاوڕێ یەتیان مەكەن.
· با دۆستانێكی بە وەفا و دڵسۆز وبێ رووپاماییتان هەبن ، هاوڕێی رۆژی تەنگانە دۆستی راستەقینەن .
· پرۆگرامی رۆژانەتان لە ژوورەكەتان دا هەڵواسن ، بەیانیان پاش لە خەو هەستان ، ئەو كارانەی كە پێویستە لەو رۆژەدا جێ بەجێ یان بكەن بە تێبینیی بیان نووسن ، كە ئێوارەشتان لێ هات لێپرسینەوەیەكی خۆتان بكەن لەو كارانەی كە كردووتانن .
· سنوورێك بۆ خەوتن دابنێن ، ئەوانەی كۆنترۆڵی خەویان ناكەن ناچار ژیانێكی بێ بەرنامە بەسەر ئەبەن . هەر كارێكی سەركەوتوو بە پابەندبوون بە خەوێكی دیاریی كراوەوە بەدەست دێت .
· بەدەم ئەو كەسانەوە بن كە تەلەفۆنتان بۆ ئەكەن، نامەتان بۆئەنێرن یان سەردانتان ئەكەن . زوو زوو پەیوەندیی بكەن بە دۆستەكانتانەوە و هاوڕێیەتیی و یارمەتیی خۆتانیان بۆ دەرببڕن .
· بە هیچ شێوەیەك عیبادەتەكانتان پشت گوێ مەخەن . چونكە ئێوە (بەندە)ن و گرنگترین ئەركی سەرشانی بەندەش جێ بەجێ كردنی ئەو فەرمانانەیە كە پەروەردگاری بەدیهێنەر بەسەریدا داویە .
· هەموو رۆژێك چەند لاپەڕەیەك قورئانی پیرۆز بخوێننەوە . خوێندنەوەی وتەی خوای گەورە بەرەو ئاسوودەیییەكی مەعنەوییتان ئەبات . سەرەڕای ئەوەش ئەو كەسەی كە قورئانی پیرۆز ئەخوێنێت و ژیانی بە گوێرەی قورئان بەرنامەڕێژ بكات ، لە پاداشتی بە كۆمەڵدا بەشدار ئەبێت .
· هەموو رۆژێ تەفسیری قورئانیش بخوێننەوە . بە تایبەتی خوێندنەوەی پەیامەكانی نوور پشت گوێ مەخەن ، چونكە پەیامەكانی نوور ئەو تەفسیرە راستەقینەیەی قورئانی پیرۆزن كە زانستی دینیی و زانستەكانی سەردەمیان پێكەوە گرێداوە .
· رۆژانە (( الجوشن الكبیر )) بخوێننەوە ، جەوشەن ئەو دۆعایەیە كە لەكاتی گەرمەی جەنگی ئوحوددا حەزرەتی جوبرەئیل بە پێغەمبەری فەرموو بیخوێنی تا ببێتە هۆی پارێزگاریی لە جەنگ و زەحمەتیی ئەو رۆژەی. بۆیە خوێندنی ئەبێتە مایەی قازانجێكی مەعنەویی لە رادەبەدەر .
· لە پەیوەندیی یە كۆمەڵایەتیی یەكان دا ، لە كڕین و فرۆشتن و بازڕكردن دا ، لەگەڵ دەرودراوسێدا وە لە شوێنی كاركردنتان دا با هەڵس و كەوتتان نموونەییی بێت . رێگای ژیانێكی ئاسوودە و بەختیار بە بەدەست هێنانی رێز ودوعای خێری كەسەكانی دەوروبەرتە .
· زوو زوو سەردانی گەورەكانتان بكەن و دڵنەوایی یان بكەن و دەستیان ماچ بكەن . هەروەك زیندووەكان مردووەكانیش لە یاد مەكەن ، بەم شێوەیە ئەو نیشتمانە راستەقینەیەی كە بۆی ئەچن لە بیر ناكەن .
· با ئاگاتان لە قوتابیی یە بێكەس و هەژارەكانی دەوروبەرتان بێت . یارمەتیدانی خوێندكار بكەنە خوو لە خوێندنیدا با لە خووە زۆر جوانەكانتان بن. بەمەش ناختان پڕ ئەبێت لە خۆشیی و ئاسوودەیی .
· پارەی حەڵاڵ پەیدابكەن و پارووی حەڵاڵ بخۆن .پارەی حەرام دەستكەوتە حەڵاڵەكەشتان لەكەدار ئەكات. سەرەڕای ئەوەش پارەی حەرام ، دڵ و رۆح نائاسوودە ئەكات