١. خورما لە قورئانی پیرۆزدا
قورئانی پیرۆز چەندین جار باسی خورمای کردووە، کە ئەمەش گرنگی ئەم بەرهەمە دەردەخات:
لە سورەتی مەریەم، ئایەتی ٢٥، خوای گەورە دەفەرموێت:
﴿وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا﴾ “دارە خورماکە بۆ لای خۆت ڕابوەشێنە، خورمای تازەپێگەیشتووت بۆ دەڕژێت.”
ئەم ئایەتە پەیوەندی بە لێکدانەوەی خەونی خورماوە هەیە، چونکە:
ئاماژەیە بۆ بەرەکەت و ڕزق
خوای گەورە بۆ مەریەم (سەلامی خوای لێ بێت) خورمای ناردووە وەک سەرچاوەی خۆراک و وزە. ئەمەش پشتگیری ئەو بۆچوونە دەکات کە بینینی خورما لە خەودا نیشانەی بەرەکەت و زیادبوونی ڕزقە.
٢. خورما لە فەرموودەکانی پێغەمبەر (د.خ)
پێغەمبەر (د.خ) لە چەندین فەرموودەدا باسی گرنگی و سوودەکانی خورمای کردووە:
لە فەرموودەیەکدا هاتووە: “بَيْتٌ لَا تَمْرَ فِيهِ جِيَاعٌ أَهْلُهُ”
واتە: “ماڵێک خورمای تێدا نەبێت، خەڵکەکەی برسین.”
ئەم فەرموودەیە پەیوەندی بە لێکدانەوەی خەونی خورماوە هەیە، چونکە:
پشتگیری بۆچوونی تەندروستی باش دەکات
فەرموودەکە ئاماژە بە گرنگی خورما دەکات بۆ تەندروستی و پڕ خۆراکی. ئەمەش پشتگیری ئەو بۆچوونە دەکات کە بینینی خورما لە خەودا دەکرێت ئاماژە بێت بۆ باشبوونی تەندروستی.
پەیوەندی بە بەرەکەت و ڕزقەوە هەیە
فەرموودەکە خورما وەک سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراک دەردەخات، کە ئەمەش پشتگیری ئەو لێکدانەوەیە دەکات کە بینینی خورما لە خەودا نیشانەی بەرەکەت و زیادبوونی ڕزقە.
٣. خورما وەک نموونەی کردەوەی چاک
لە فەرموودەیەکی تردا، پێغەمبەر (د.خ) دەفەرموێت:
“مَنْ تَصَدَّقَ بِعَدْلِ تَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ ، وَلاَ يَصْعَدُ إِلَى اللَّهِ إِلاَّ الطَّيِّبُ ، فَإِنَّ اللَّهَ يَتَقَبَّلُهَا بِيَمِينِهِ ، ثُمَّ يُرَبِّيهَا لِصَاحِبِهِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ”
واتە: “هەر کەسێک بە قەدەر دانە خورمایەک لە دەستکەوتی حەڵاڵەوە خێر بکات، خوای گەورە وەریدەگرێت و گەورەی دەکات، هەروەک چۆن یەکێک لە ئێوە جوانوویەکەی گەورە دەکات تا دەبێتە وەک چیا.” ئەم فەرموودەیە پەیوەندی بە لێکدانەوەی خەونی خورماوە هەیە، چونکە:
پشتگیری بۆچوونی پاداشتی کردەوە باشەکان دەکات
فەرموودەکە خورما وەک نموونەیەک بۆ کردەوەی چاک و پاداشتی گەورە بەکاردێنێت. ئەمەش پشتگیری ئەو لێکدانەوەیە دەکات کە بینینی خورما لە خەودا دەکرێت مانای وەرگرتنی پاداشت بێت لەسەر کردەوە باشەکان. لە کۆتاییدا، دەبێت بزانین کە تەنها خوای گەورە زانایە بە مانای ڕاستەقینەی خەونەکان.
2 thoughts on “بینینی قەسپ یان خورما لە خەودا مانای چییە؟”
لە خەونم دا لە مزگەوتیک لە نزیک مالی خۆمان دانیشت بووین خەلکی زۆر تیا بوو قەلەباغ بوو لە کاتیک دا من قورگم وەک بلی شتیکی تیا وەستاوە نەم داتوانی قوتی بدەم منیش چوومە دەرەوە لە مزگەوت چوومە نا عەوشەی مزگەوتەکە بینیم هەندیک جۆر قسپ دادترابوون هەر یەکەو جۆریک بوو لەم جۆرەنە ٣ دانەم خوارد دانەیەکیان عەجوە بوو خواددم و ئاوم لەسەرەی خواردەوە لە بەرامبەرم شوێنی نوێژ کردنی ئافرەتان بوو ئافرەتیک وتی برۆ ئەو لاوە تاکو تەواو دەبم منیش چوومە ژوورەوە و دەستم کرد بە نوێژی بە جەماعەت
بسم الله الرحمن الرحیم
سوپاس بۆ خوای گەورە، با هەوڵ بدەین لێکدانەوەی ئەم خەونە بکەین بەپێی فەرموودەکانی پێغەمبەر (درودی خوای لێ بێت) و قورئانی پیرۆز و بۆچوونی زانایانی لێکدانەوەی خەون لە ئیسلامدا:
١. مزگەوت: مزگەوت لە خەوندا نیشانەی چاکە و بەرەکەتە. ئەوە دەکرێت ئاماژە بێت بۆ پەیوەندی باشت لەگەڵ خوا و ئایینەکەت.
٢. قەرەبالغی لە مزگەوت: ئەمە دەکرێت ئاماژە بێت بۆ کۆمەڵگایەکی چالاکی ئایینی، یان زۆری خەڵکی باش لە دەوروبەرت.
٣. هەستکردن بە شتێک لە قورگدا: ئەمە دەکرێت نیشانەی کێشەیەک یان گرفتێک بێت کە پێویستە چارەسەر بکرێت. دەرچوونت لە مزگەوت دەکرێت ئاماژە بێت بۆ هەوڵدانت بۆ دۆزینەوەی چارەسەر.
٤. خواردنی قەسپ (خورما): خورما لە ئیسلامدا خواردنێکی بەرەکەتدارە. خواردنی سێ دانە دەکرێت ئاماژە بێت بۆ وەرگرتنی بەرەکەت و ڕزق لە خواوە. ژمارەی سێ لە زۆر فەرموودەدا هاتووە و گرنگی تایبەتی هەیە.
٥. عەجوە: ئەم جۆرە خورمایە لە فەرموودەکانی پێغەمبەردا (درودی خوای لێ بێت) باسکراوە و وەک دەرمان و پارێزەر لە نەخۆشی و جادوو باسکراوە.
٦. خواردنەوەی ئاو: ئاو لە خەوندا نیشانەی ژیان و پاکبوونەوەیە. خواردنەوەی ئاو لەسەر خورما دەکرێت ئاماژە بێت بۆ پاککردنەوەی دڵ و دەروون.
٧. شوێنی نوێژی ئافرەتان: ئەمە دەکرێت ئاماژە بێت بۆ ڕێزگرتن لە مافی ئافرەتان لە پەرستشدا و گرنگیدان بە یەکسانی.
٨. نوێژی بە جەماعەت: ئەمە نیشانەیەکی زۆر باشە، چونکە نوێژی بە جەماعەت لە ئیسلامدا پاداشتی گەورەی هەیە و نیشانەی یەکگرتوویی کۆمەڵگایە.
بە گشتی، ئەم خەونە دەکرێت ئاماژە بێت بۆ هەوڵدانت بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک لە ژیانتدا (قورگگیران) لە ڕێگەی نزیکبوونەوە لە خوا و وەرگرتنی بەرەکەت لە پەرستش و کردەوە باشەکان (خواردنی خورما و نوێژکردن).
لە کۆتاییدا، دەبێت بڵێین کە تەنها خوای گەورە زانایە بە واتای ڕاستەقینەی خەونەکان و ئەوەی باسمان کرد تەنها لێکدانەوە و تێگەیشتنی مرۆڤە. وَاللهُ أَعْلَم.