16

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی15



به شی (15)



بالنده :: له خه ودا سه ربه رزی و شکومه ندی و جوانی یه ، بو بازرگانیش قازانجه ، ئه گه ر له خه ودا بالنده نه ناسریت ئه و بالنده یه به مانای پادشای روح کیشان دیت ، ئه گه ر مالیک نه خوشی تیا بیت بالنده یه ک بیته ئه و ماله و کرمیک یان
کاغه زیک له و ماله هه لگریت و بفریته ئاسمان نه خوشه که ئه مری ،
ئه و که سه ی بالنده بکه ویته سه ری سه فه ر ئه کات ، بالنده له سه ر سه ر یان شانی یه کیک دا بنیشیته وه ئه وکه سه کاری
ده ست ده که ویت ، ئه گه ر بالنده که سبی بوو کاریکی تایبه تی یه ئه گه ر ره نگاو ره نگیش بوو کاری جوراو جوره ، ئه و که سه ی هاوسه ره که ی دووگیان بیت و بالنده ی نیره بیته سه رشانی یان له سه ر سه ری بنیشیته وه کوریان ئه بیت ،
ئه گه ر می ینه ش بیت کچیان ئه بیت، بالنده ی گه وره مانای پادشا وحوکم به ده ست و زاناو ده وله مه نده ، بالنده ی ئاو له
بالنده کانی تر باشتره ، بالنده ی ده نگ خوش گورانی وئاهه نگه ، چوله گه و بولبل مندالی بچووکن ، گوشتی بالنده بو
ئه و که سه ی بیخوات زور باشه چونکه پاره یه ، فرینی بالنده له ئاسمان به مانای مه لائکه ت دیت ، بالنده یه ک
له ئاسمانه وه بیته ناو ده ستی یه کیک ئه و که سه مژده یه کی بو دیت ، بالنده ی نه ناسراو له وانه یه ئاموژگاری بیت یان ئاگادار کردنه وه ، بالنده ی جوان کارو باری ریک و پیک و رزق و خیر و خوشی یه ، بالنده ی ناشرین غه م و خه فه ته ،
هه روه ها ووتراوه بالنده ی نه ناسراو رزقه بالنده ی سپی چاکه یه بالنده ی ره نگاو ر ه نگیش کاری هه مه جوره ..



گورانی :: له خه ودا قسه ی هیچ و پوچ و کاره ساته ، ده نگی خوش بازرگانیه تی یه و قازانجی به دواوه یه ، گورانی له خه ودا به مانای شه رو ئاژاوه وناکوکی دیت ، گورانی ووتن به هونراوه یه کی جوان و ده نگیکی خوش خیرو خوشی یه
، گورانی ناخوش ده ست به تالی یه، گورانی ووتن له کاتی به ریوه رویشتن زور باشه ، گورانی ووتن له حه مام قسه ی به پیج وپه نایه ، گورانی ووتن له بازار زه ره رو زیانه هه روه ها به مانای شه ر و ئاژاوه ش دیت .



سیبه ر :: له خه ودا هه سانه وه وقازانج و خوشی یه ، له زستانیش غه م و خه فه ت و گیروگرفته ، ئه و که سه ی له خه ودا له به ر خوردا بیت و گه رمای بیت و بچیته به ر سیبه ر له غه م و خه فه ت رزگاری ئه بیت و رزقیکی حه لالی ده ست
ئه که وی ، سیبه ری ئافره ت میرده که یه تی ئافره تی بی هاوسه ر بچیته به ر سیبه ر شوو به پیاویکی ده وله مه ند ئه کات ،
یه کیک له خه ودا له به ر سیبه ر بیت و سه رمای بیت و بچیته به ر خور ده وله مه ند ئه بیت چونکه سه رما هه ژاری و ده ست کورتی یه .

به ر خور ده وله مه ند ئه بیت چونکه سه رما هه ژاری و ده ست کورتی یه .



زمان :: له خه ودا به ریوه به ری کارو باری خاوه نه که یه تی ، زمان په یوه ندی به هه له کردنه وه هه یه ، زمان له خه ودا دریژبیت یان پان
مانای هیزو تواناو زال بوونی ئه وکه سه یه به سه ر دوژمنانی دا یان دانایی و زیره کی ئه و که سه له گفتوگوو ئاخاوتن دا ده رده بری ، ئه و که سه ی
له خه ودا زمانی بگیریت کاروباری دوا ده خریت و ده ست کورت وهه ژار ده بیت ، مووی ره ش له زمان ده رچیت مانای ئه وه یه ئه و که سه
به زووترین کات توشی شه رو ئاژاوه ئه بیت ئه گه ر موی سپی له زمانی ده رچیت شه ره که بو ماوه یه ک دوا ده خریت ، پادشا له خه ودا ببینی زمانی
براوه ته وه نزیکترین وه زیری یان وه ر گیری واتا ته رجومانه که ی ئه مری ، ئه و که سه ی له خه ودا ببینی زمانی ژنه که ی براوه ته وه ئه و
ژنه ره وشت پاک و به شه ره فه ، ئه و که سه ی زمانی له ناو ده می دا بچه سپیت جی ی متمانه و باوه ره ، ئه و که سه ی زمانی خوی بخوات
له لیدوانیک په شیمان ئه بیته وه یان که سیکی بی ده نگه ، ئه و که سه ی له خه ودا زمانی ره ش بیت که س و کاری توشی گیروگرفت ئه کات یان
که سیکی دروزنه ، ئه و که سه ی زمانی ببیته دوو به ش درویه کی گه وره ئه کات ، ئه وکه سه ی له خه ودا ببینی زمانی زوری هه یه مندالی زوری
ئه بیت ، خه لکی له خه ودا به زمان زمانی یه کیک بلیسنه وه سوود له زانیاری ئه وکه سه وه رده گرن ، هه روه ها زمان له خه ودا به مانای ده سه لات
و پاره ی کوکراوه وزانست و پولیسیش دیت ، برینی زمان مانای مردنی خوشه ویسترین که سه له وانه شه ته لاق بیت ،هه روه ها زمان به ماناي
راستگویش دیت وه ک خوای گه وره له قورئانی پیروزدا ئه فه رموی {{ واجعل لي لسان صدقٍ في الاخرين }} سوره تى الشعراء ئايه تى ژماره (84) .



بالا :: ئه و که سه ی له خه ودا ببینی بالای دریژ بووه ته مه نی دریژ ئه بیت و پاره و زانستی زیاد ئه کات ، ئه گه ربازرگانیش بیت قازانجیکی
باش ئه کات ، کورت بوونه وه ی بالاش مانای کورت بوونه وه ی ته مه نه چونکه له زه وی نزیک ئه بیته وه ، کورته بالا له خه ودا بالای دریژ بیت
فیتنه و ئاژاوه یه .



مار و دوپشک پیوه دان :: له خه ودا مار یان دوپشک یان هه ر چی زینده واریکی تر به یه کیکه وه بدات مانای ئاگاداری یه بو ئه و که سه
که له وانه یه هه له یه کی گه وره بکات .


شانه :: له خه ودا که سیکی سوود به خشه و به لگه ی خیرو خوشی یه بو ئه و که سانه ی که ئه یانه ویت شه ریکایه تی له گه ل که سانی تردا
بکه ن ، قژ شانه کردن زه کاتی پاره یه ، هه روه ها شانه به مانای دادپه روه رو دکتورو وتار بیژ و ئاموژگاری که ر دیت ، ووتراوه داهینانی قژ به
شانه خیرو خوشی و ته مه ن دریژی و پاره وسه رکه وتنه به سه ردوژمنان .



که ربوون :: له خه ودا که م و کوری یه له ئایین دا چونکه خوای گه وره ده رباره ی کافره کان له قورئانی پیروزدا ئه فه رموی {{ صُمً
بُكمً عميً }} سوره تی البقره ئایه تی ژماره (18) و ئایه تی ژماره (171) .



ته لاق :: له خه ودا بو ئه و که سه ی هاوسه ری هه بیت ژیانی باطل و ناره وایه ، بو ئه و که سه ی هاوسه ری نه بیت گورینی باری ژیانه ،
بو نه خوش مردنه ، ئه و که سه ی له خه ودا هاوسه ره که ی ته لاق بدات ده وله مه ند ئه بیت ئه و که سه ی یه ک جار سویندی ته لاق بخوات و
ده رفه تی گه رانه وه ی هه بیت له ئیش و کاری ئیستای دوورئه که ویته وه ، ئه و که سه ی هاوسه ره که ی ته لاق بدات له پله و پایه ی ئیستای
دوور ئه خریته وه ، هه روه ها له خه ودا ژن ته لاق بدریت ئه مری .



نامه :: له خه ودا نامه وه رگتن و نامه ناردن پله و پایه ی به رزو شکومه ندی ده رده بری ، ئه گه ر نامه که رینمای وئاموژگاری بیت وه ک
بلی ی له نامه که دا نوسرابیت ئه م کاره بکه یت باشه و ئه م کاره نه که یت باشه ئه وه مانای به دی هاتنی نیازو مه به سته ، ئه و که سه ی
نامه ی بو بیت و مژده ی تیا بیت پاره ی ده ست ده که وی یان ژن دینی یان کوریان ئه بیت ، ئه و که سه ی له نامه هه لگره که بدات یان لی ی
توره بیت مانای ئه وه یه ئه وکه سه له ئایین هه لگه راوه ته وه یان ئه کوژری ، به کورتی نامه چی تیا نوسرابیت رووئه دات .
[/size]

17

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی16

به شی (16)


گۆڕستان :: بینینی گۆڕستان له خه ودا مانای ئاسوده و هێمنی یه بۆ ئه و كه سه ی ئه ترسێ ، گۆڕستان ترسه بۆ ئه و كه سه ی هێمن و دڵنیاو
ئاسووده یه ، گۆڕ تۆبه و گه ڕانه وه یه بۆ ڕێ ی ڕاست ، بینینی گۆڕی كافر یان بێ ئیمان غه م و خه فه ته ، هه روه ها گۆڕ له خه ودا به مانای
ڕۆژی قیامه ت وزیندانیش دێت ، به مانای مه یخانه ش دێت چونكه ئه وانه ی مه ی ئه خۆنه وه سه ر خۆش ئه بن و وه ك مردویان لێ دێت ،
نه خۆش له خه ودا بچێته ناو گۆڕ به و نه خۆشیه وه ئه مرێ ، ئه و كه سه ی ئایه تی قوڕئان بخوێنێ وله هه مان كات دا بچێته ناو گۆڕ له گه ڵ
خێرخوازان دا دۆستایه تی ئه كات ، ئه و كه سه ی له گۆڕستان میز بكات و پێ بكه نێ و له گه ڵ مردوه كان هاتوو چۆ بكات له گه ڵ هه ندێ
بێ ئیمان دۆستایه تی ئه كات ، گۆڕستان له خه ودا به مانای زاناو سه ركرده كانی سوپاو ئامۆژگاری و گریان و پاك و ته میزی دێت .



گه ده :: له خه ودا ته مه ن و ڕزق و ژیانه ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ گه ده كه ی باش و به هێزه ئه وه مانای ته مه ن درێژی و خێرو
خۆشی یه ، ئه گه ر به پێجه وانه ش بوو باش نی یه ، به تاڵ كردنی گه ده هه سانه وه و چاك بوونه وه ی نه خۆش و خێر و خۆشی یه .


گسك :: له خه ودا به مانای خزمه ت كار دێت ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ ماڵه كه ی گسك ئه دات ئه گه ر ده وڵه مه ند بێت زه ره رێكی
زۆر ئه كات و ده ست كورت و هه ژار ئه بێت ئه گه ر ئه و ماڵه نه خۆشی تیا بێت نه خۆشه كه ئه مرێ یان له و خانوه ئه گوازنه وه و ئه چنه
خانوێكی تر ، هه روه ها گسك دان به مانای بڵاوبوونه وه و له ناو چونی پاره و سه رمایه ش دێت ، ئه و كه سه ی شوێنێك گسك بدات و زبڵه كه ی
كۆبكاته وه پاره ی ده ست ده كه وێت ، به گشتی بینینی گسك له خه ودا مانای خێر و خۆشی و نه مانی غه م و خه فه ته .



باران :: له خه ودا ئه گه ر زیانی نه بێت ڕزق و ڕه حمه ته ، باران ژیانی مروڤ و زه وی یه ، ئه گه ر باران ته نها له یه ك شوێن ببارێ
دانیشتوانی ئه و شوێنه غه مبار ئه بن ، له ئاسمان به رد یان خوێن ببارێت تاوان و كرده وه ی ناڕه وا ڕووئه دات ، ئه و كه سه ی خه و به باران
ببینێ ئه گه ر له سه ر سه فه ر بێت سه فه ره كه ی دوا ئه خرێت ، باران له خه ودا به مانای كاروانی حوشتر دێت ، كاروانی حوشتریش له خه ودا
به مانای باران دێت ، بارانی گشتی زیندوو بوونه وه ی كارێكی به سه ر چوه و خێرو به ره كه ته ، باران له خه ودا ئه گه ر بای له گه ڵ بێت و توند بێت و دار و دره خت هه ڵكه نێ و خانوو بڕوخێنێ ئه وه مانای شه ڕ و ئاژاوه و فیتنه یه ، بارانی به خوێن له زه ویه وه ده رچێت ژان وئازاره
باران بۆ جوتیار زۆر باشه ، بارانی هه نگوین یان ماستاو یان ڕۆن یان هه ر شله یه كی تر بۆ هه مو خه ڵكی باشه ، ئه و كه سه ی به ئاوی باران
خۆی بشوات یان جل بشوات ده وڵه مه ند ئه بێت یان تۆبه ئه كات ئه گه ر كافرو بێ ئیمانیش بێت ئه بێته موسڵمان ، خواردنه وه ی ئاوی باران
ئه گه ر پاك بێت خێرو خۆشی یه ئه گه ر لێڵاویش بوو نه خۆشی یه .




گوڵ :: له خه ودا خێرو خۆشی یه ، ئه و كه سه ی چه پكێ گۆڵی له سه ر سه ر بێت زه ماوه ند ئه كات ئه و كه سه ی گوڵ ڵه ناوه ختی خۆی
ببینێ تووشی غه م و خه فه ت ئه بێ ، گوڵی هه مه جۆرو ڕه نگاو ڕه نگ باری ژیان ده رئه بڕێ ، گوڵ له خه ودا ئافره تێكی جوانه ، هه روه ها
گوڵ له خه ودا مانای خۆشی و شادی و یاری و پێكه نین و جل و به رگی جوانه .




بوومه له رزه :: له خه ودا ترسه له یه كێكی ده سه ڵات دار یان كاربه ده ست ، یان ده سه ڵات دار ئه چێته ئه و ناوچه یه و زوڵم له خه ڵكی
ئه كات هه روه ها ووتراوه بوومه له رزه نه خۆشی یه و له ناوچه كه دا بڵاو ئه بێته وه ، ئه گه ر یه كێك له خه ودا ببینێ زه وی ئه جولێته وه
كارو باری ژیانی تێك ئه چێت ، له خه ودا بوومه له رزه له ناوچه یه ك بدات له وانه یه كوله ڕوی تێكات یان سه رماو سۆڵ وبه فر بیگرێته وه
یان به رهه می كشت و كاڵی كه م كاته وه یان هه واڵی ناخۆشیان پێ ئه گات ، له كاتی ڕوودانی بوومه له رزه دیواری خانوو بڕوخێت یه كێك
ئه مرێ ، له وانه یه ئه و كه سه ی خه وه كه ی بینیوه بمرێ ، هه روه ها بوومه له رزه به مانای سه فه ر كردن له ڕێگه ی ده ریاوه و سه ماو
ئاهه نگ گێڕان و زیادكردنی به رهه می میوه و ئاژاوه ی به رده وام دێت .



سه رخۆش بوون :: له خه ودا غه م و خه فه ته ، ئه و كه سه ی شه ڕاب بخواته وه و سه رخۆش بێت ناتوانێ زاڵ بێت به سه ر خۆی و
به نیعمه تی خواش ڕازی نی یه ، ئه و كه سه ی مه ی بخواته وه و سه رخۆش بێت پاره ی حه رامی ده ست ده كه وێ ، سه رخۆش بوون بێ
مه ی خواردنه وه ترسه ، سه رخۆش بوون بۆ پیاو و ژن باش نی یه چونكه نه زانی و بێ ئه قڵی ده رده بڕێ ، ئه و كه سانه ی ترسیان له دڵه
له خه ودا سه رخۆش بن مانای خێرو خۆشی یه .



كیسه ڵ :: له خه ودا ئافره تێكه هه میشه خۆی ئه ڕازێنێته وه و خۆی جوان ئه كات و بۆن و عه تر لێ ئه دات و خۆی نیشانی پیاوان ئه دات ،
هه روه ها ووتراوه كیسه ڵ پیاوێكی زانایه و شاره زایی ته واوی ده رباره ی نهێنیه كانی ده ریا هه یه ، له خه ودا بایه خ به كیسه ڵ بدرێت ئه وه
له و ناوچه یه بایه خ به زانایان ئه درێت ، كیسه ڵ له زبڵخانه ببیندرێ مانای ئه وه یه زانایه ك له ناو خه ڵكیكی نه زان دا وون بووه ، خواردنی
گۆشتی كیسه ڵ پاره و زانست و خۆشی یه ، كیسه ڵ به مانای فێڵ و سیخۆری و خۆشاردنه وه وشه ڕ و به كار هێنانی چه ك دێت .


كونجی :: له خه ودا ڕزقێكی حه ڵاڵه ، ڕۆنی كونجی پاره و شكۆمه ندی و هێزه ، ئه و كه سه ی كونجی بچێنێت ده سه ڵات و بازرگانی یه تی
چاك وقازانجی زۆر و خۆشی و شادی به ده ست دێنێ ، هه ندێ جاریش كونجی له خه ودا ئه بێته نه خۆشی .



ڕه ش پۆش :: له خه ودا بۆ ئه و كه سانه ی جل و به رگی ڕه ش له به ر ناكه ن غه م و خه فه ته بۆ ئه و كه سانه ی به رده وام له به ری
ئه كه ن پاره و ئاسوده ییه ، ئه و كه سه ی له خه ودا ئافره تێكی ڕه ش پێست و كورته باڵا بخوازێت ئه وه مانای ئه وه یه ڕه ش پێستی یه كه ی
پاره ی زۆره و كورته باڵاكه شی ته مه ن كورتی یه ، له خه ودا ناو له پ یان ده ست سپی بێت مانای سه ركه وتنه به سه ر دوژمنان .[/size]

18 (دەستکاری کراوە: تاڤگە 2011-08-28 5:06:35 AM)

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی17

به شی (17)

ده ریا :: ده ریا له خه ودا مانای پادشا یان ده سه ڵات دارێكی به هێزو ترسناك و
داد په روه رو به ڕه حمه و خه ڵكی پێویستیان پێ یه تی ، ده ریا بۆ بازرگان كه ره سته و
كاله یه بۆ كرێكاریش خاوه ن كاره كه یه تی ، ئه و كه سه ی له خه ودا ده ریا ببینێ هیواو
ئامانج و مه به ستی به دی دێت ، ئه و كه سه ی بچێته ناو ده ریا ئه چێته لای پادشا یان
ده سه ڵات دار ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ له سه ر ئاوی ده ریادا دانیشتوه یان
پاڵ كه وتوه ، به ووریایی ده ست ئه خاته ناو كارو باری پادشا و ده سه ڵات دار ،
مه ترسی خنكان له ناو ئاوی ده ریا وه ك مه ترس توڕه بوونی پادشایه . ئه و كه سه ی
هه موو ئاوی ده ریا بخواته وه و كه سیش نه ی بینێ هه موو دونیای ده ست ئه كه وێت و
ته مه ن درێژ ئه بێت ، ئه گه ر تا توێنی یه تی ئه شكێت ئاوی ده ریا بخواته وه ئه وه نده
پاره ی ده ست ئه كه وێت و ته مه ن درێژ ئه بێت ، ئه گه ر له خه ودا له ده ریا هه ندێ
ئاو بخواته وه ئیشێكی كه می لای ده سه ڵات دار ئه بێت و بۆی جێ به جێ ئه كرێت
ئه و كه سه ی به قاپ یان به مه نجه ڵ یان به هه ر شتێكی تر ئاو له ده ریا ده ركات و
بیبات خوای گه وره پاره و رزقی پێ ئه به خشێ ، ئه و كه سه ی له خه ودا له ده ریا
بپه ڕێته وه ده ست ئه گرێت به سه ر ماڵ و موڵكی دوژمنه كه ی ، ئاوی ده ریا بگاته
گه ڕه كێك و زیانی نه بێت ، پادشا یان ده سه ڵات دار سه ردانی ئه و گه ڕه كه ئه كات
و دانیشتوانی گه ڕه كه كه خه ڵات ئه كات ، ئه و كه سه ی شه ریكی هه بێت و ئاوی
ده ریا بخواته وه شه ریكه كه ی لێ ی جیا ئه بێته وه ، ئه و كه سه ی خۆی به ئاوی
ده ریا بشوات خوای گه وره له گوناهه كانی خۆش ئه بێت و گیروگرفتی له گه ڵ
پادشا و ده سه ڵات داردا نامێنێ ، بینینی ده ریا له دووره وه كاره ساته ، میز كردنه ناو
ئاوی ده ریا مانای به رده وام بوونی هه ڵه و گوناهه ، كه م بوونه وه ی ئاوی ده ریا
مانای ئه وه یه پادشا یان ده سه ڵات دار لاوازبوه ، نه خۆش له ناو ئاوی ده ریا دا
مه له وانی بكات چاك ئه بێته وه نووقووم بوون له ناو ئاوی ده ریا غه م و خه فه ته ،
ئه و كه سه ی له خه ودا له ناو ئاوی ده ریا دا بخنكێت به شه هیدی ئه مرێت . .........


بروسكه : : تۆبه كردنه له پاش گوناهێكی زۆر ، ئه و كه سه ی نه خۆش بێت و
له خه ودا بروسكه ببینێ له وانه یه بمرێ ، هه روه ها بروسكه له خه ودا مانای ئاشكرابونی
نهێنی و هه واڵی شاراوه یه یان مژده ی گه ڕانه وه ی یه كێكه یان تازه بوونه وه ی رزقه
،به گشتی بینینی بروسكه له خه ودا مانای ته واو بوونی گیروگرفت و به دی هاتنی ڕزگاری
وسه رفرازی یه . یان سه ره تای ده ست پێ كردنی گیرو گرفته ، بینینی برووسكه له خه ودا
له هه ر مانگێك دا مانایه كی تایبه تی هه یه ، هه روه ها برووسكه به مانای هه ڕه شه و
مه ترسی ده سه ڵات داریش دێت ، ئه و كه سه ی ژنه كه ی نه خۆش بێت و برووسكه
جل و به رگی بسوتێنێ ، ژنه كه ی ئه مرێ .................................................. ......


به ڵغه م : : له خه ودا پاره یه كی كۆكراوه و هه ڵگیراوه و زیاد ناكات ، ئه و كه سه ی
نه خۆش بێت و له خه ودا به ڵغه م فڕێ دات چاك ئه بێته وه ، ئه گه ر نه خۆشیش نه بوو
دڵخۆش و كامه ران ئه بێت ، ئه گه ر زاناش بێت هه ژار و ده ست كورت ئه بێت ،
هه روه ها ووتراوه ئه و ئاوه ی له خه ودا له ده می زانا ده ر ئه چێت ئامۆژگاری یه و
سوودی بۆ خه ڵكی ئه بێت ، ئه و كه سه ی موو یان ده زووله ده می ده رچیت ته مه ن درێژ
ئه بێت ، ئه گه ر بازرگانیش بێت بازرگانێكی ڕاست گۆیه . .................................



به ڕوو : : له خه ودا پیاوێكه به زه حمه ت لێ ی تێ ئه گه یت و پاره ی زۆر
كۆ ئه كاته وه ، دار به ڕوو پیاوێكی ده وڵه مه نده چونكه به ڕوو خۆراكێكی سوود به خشه
هه ر وه ها ووتراوه به ڕوو پیاوێكی پیرو مه زنه ، به ڕوو به مانای سه فه ریش دێت . ...

ڕوو سپی بوون : : ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ ڕووی زۆر سپی بووه ، ئه وه
نه خۆشه ، ڕوومه ت سپی بوون له خه ودا مانای سه ربه رزی و شكۆمه ندی یه .......

كونه به بو : : له خه ودا ده سه ڵات دارێكی به هێز و ترسناكه ، یان دزێكی ئازاو
لووت به رزه وكه سیش پشتگیری ناكات ، هه روه ها به مانای ترس و بێ كاریش دێت ،
كونه به بو ئاده میزادێكی خاینه وسوودی بۆ كه س نی یه ، ئه و كه سه ی له خه ودا
كونه به بویه ك چاره سه ر بكات ئاده میزادێك چاره سه ر ئه كات ، ئه و كه سه ی
كونه به بویه ك بكه وێته ماڵی ، هه واڵی مردنی یه كێكی پێ ئه گات . ..............

داره مه یت { تابووت } : : ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ له ناو داره مه یت دایه خێر
و رزقێكی زۆری ده ست ئه كه وێ ، هه روه ها ووتراوه ئه و كه سه ی ئه م جۆره
خه وه ببینێ دوژمن داره و له دوژمنه كه ی ئه ترسێ ، بینینی داره مه یت له خه ودا
مانای ڕزگار بوونه له شه ڕ و ئاژاوه ، ئه و كه سه ی خه و به داره مه یته وه ببینێ
ئه گه ر كه سێكی نزیكی لێ دوور بێت ئه و كه سه ئه گه ڕێته وه لای ، وه رگرتنی
داره مه یت له خه ودا زانست و سه ركه وتنه ،هه ندێ جاریش داره مه یت غه م وخه فه ته.

زه رده خه نه : : زه رده خه نه له خه ودا خۆشی و شادی و په یڕه و كردنی سونه ت و
بیرو باوه ڕی ئاینی پیرۆزی ئیسلامه ، پیغه مبه ری مه زن { محمد درودی خوای لێ بێت } كه
پێ ئه كه نی ته نها زه رده خه نه یه كی ئه كرد . ............................................

گۆره وی : : له خه ودا ئه گه ر تازه بێت و له پێ نه كرابێت پاره یه ،ئه و كه سه ی
گۆره وی له پێ كات پاره كه ی ئه پارێزێ ، ئه و كه سه ی گۆره ویه كه ی پاك وبۆن خۆش
بێت ئه و كه سه زه كاتی پاره كه ی ئه دات ، ئه و كه سه ی گۆره ویه كه ی كۆن و دڕاو بێت
ئه و كه سه زه كات نادات ، هه روه ها گۆره وی به مانای هاوسه رو خزمه ت كاریش دێت .

باخچه ی ماڵ : : له خه ودا ده روون پاكی پیاو وپارازتنی ئافره ته ، هه روه ها نه مانی
گومانه له سه ر پاره و كوڕ یان ده ست كورتی و هه ژاری یه ، یان ڕێگه نه دانه به قوتابی
بۆ ته واو كردنی خوێندن ، هه روه ها باخچه ی ماڵ له خه ودا چه ند كرده وه یه كی نهێنی
وه ك خوا په رستن و به ڕۆژوبوون و نوێژ كردن و قوڕئان خوێندنی شه وان ده رده بڕێ ،
هه روه ها ووتراوه له و ماڵه ی خه و به باخچه ی ماڵ ئه بیندرێ یه كێك شێت ئه بێ . .....[/size]

19 (دەستکاری کراوە: تاڤگە 2011-08-28 5:13:34 AM)

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16] خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی18
ڕۆژی هه ینی : ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ له ڕۆژی هه ینه دایه خوای گه وره كاروباری په رت و بڵاوی كۆ ئه كاته وه و ئاسانی ئه كات وده رگای ڕزق وخێری لێ ئه كاته وه ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ خه ڵكێكی زۆر له مزگه وت نوێژی هه ینی ئه كه ن و خۆشی له ماڵه وه یان له دوكان دانیشتوه و گوێ ی له ته كبیری الله اكبر و نوێژ وشه هاده هێنانی خه ڵكی بێت و هه ست به وه بكات كه نویژیان ته واو كرد و به ره و ماڵه وه ئه ڕۆن ئه و كه سه له پله و پایه ی لا ئه بردرێ ، ئه و كه سه ی له خه ودا بزانێ ڕۆژی هه ینی یه و نوێژی هه ینی بكات و نوێژه كه ی ته واو كات سه فه ر ئه كات و پاره و ڕزقی بۆ دێت و نیازو مه به ستیشی به دی دێت ، هه روه ها نوێژی هه ینی به مانای حه جیش دێت .



سه رباز : سه رباز له خه ودا سه ربازی خوای گه وره ومه لائكه تی ڕه حمه ته ، نه خۆش له خه ودا ببێته سه رباز ئه مرێ ، ئه وكه سه ی نه خۆش نه بێت و له خه ودا ببێته سه ربازغه م و خه فه تێكی زۆری بۆ دێت و له وانه یه زه ره رو زیانێكی زۆری لێ بكه وێت ، ئه گه ر سه ربازه كان كه م بوون ئه وه سه ركه وتنه ، سه باز به مانای ترسیش دێت ، ئه گه ر له خه ودا ژماره ی سه ربازانی سوپای كافره كان له ژماره ی سه ربازانی موسوڵمانان ز یاتر بێت سه ركه وتن بۆ سوپای موسولمانانه .



قه ڵا : له خه ودا ڕزگار بوونه له غه م و خه فه ت و به دی هاتنی خۆشی و كامه رانی یه ، ئه و كه سهی له خه ودا بچێته ناو قه ڵا یه ك ئیمانی پته و تر ئه بێت ، ئه و كه سه ی له دووره وه قه ڵا ببینێ سه فه ر

و كات ئهله وێ پایه به رز ئه بێت ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ له قه ڵا یه ك دا سه نگه ری لێداوه

به سه ر دوژمنانی دا زاڵ ئه بێت ، هه روه ها قه ڵا به مانای دووركه وتنه وه له گوناه دێت ، قه ڵا پیاوێكی مه زنه ، ئه و كه سه ی له خه ودا ده ست به سه ر قه ڵا یه ك دا بگرێت یان داگیری بكات كچێكی جوان ئه خوازێت .



: قوماش : له خه ودا قوماش دڕیین مانای ته ڵاق و گۆڕینی ها وسه ره به ڵام به حه ڵاڵی .



: پێنوس : له خه ودا كوڕ و زانست و فه رمانی قه بوڵ نه كردنی كاری نه ڕه وایه ، نوسه رێك له خه ودا ببینێ پێنوسی به ده سته وه یه ده وڵه مه ند ئه بێت ، ئه و كه سه ی پێنوسێكی بدرێتێ زانستی ئه درێتێ ، پێنوس له خه ودا چی بنوسێت هه ر ئه وه ده ر ده بڕێ ، پێنوس ده سه ڵاته ، ئه و كه سه ی پێنوسێكی به ده سته وه بێت و پێنوسێكی تریشی له ته نیشت دا بێت ئه وه برایه تی و سه ردانی ئه كات و له ته نیشتی دائه نیشێ ئه گه ردایكیشی دوو گیان بێت كوڕی ئه بێت پێنوس و مره كه به كه ی كوڕه ، وه رگرتنی پێنوس له ده سه ڵات دار شكۆ مه ندی و سه ر به رزی یه ، هه روه ها پێنوس به مانای سویندیش دێت وه ك خوای گه وره له قوڕئانی پیرۆزدا ئه فه رموێ::

}} ن و القلم ومايسطرون {{ سوڕه تی القلم ئایه تی {1} ، هه روه ها پێنوس به مانای ته مه ن درێژی و ڕزق دێت ، پێنوس مانای سه ركه وتنه به سه ر دوژمنان .



: په لكه زێڕینه : قوس قزح : : له خه ودا ئاسوده یی وهێمنی و زاڵ بوونه به سه ر ترس ، ئه گه ر سوری زیاتر بێت ئه و ساڵه ساڵێكی خوێناوی ئه بێت ، ئه گه ر زه ردی زیاتر بێت ئه وه نه خۆشی یه ، ئه گه ر سه وزی زیاتر بێت ئه وه مانای هێمنی و ئاسوده یی وئاسایشه ، ئه و كه سه ی په لكه زێڕینه له خه ودا ببینێ ژن دێنێ چونكه شاعیره كان له شیعر دا وه ك ئافره ت وه سفی ئه كه ن ، ئه گه ر ڕه نگی هه ور بگۆڕدرێ و وه ك

ڕه نگی په لكه زێڕینه ی لێ بێت ئه وه كارێكی سه یر ڕووئه دات یان جمو جولی سوپا ده ست پێ ئه كات ،

ئه گه ر برووسكه شی له گه ڵ دا بێت دوژمنێك ده رده كه وێت و خه ڵكی خۆیان ئاماده ئه كه ن بۆ ئه وه ی چاویان پێ بكه وێ .



: به رداغ : : له خه ودا هه ست و ده رون و ناخی ئافره ته ، ئه و كه سه ی به رداغێك ئاوی بدرێتێ دایكی

دوو گیانه و منداڵه كه شی كوڕه ، ئه گه ر به رداغه كه بشكێ و ئاوه كه بمێنێته وه ئافره ته كه ئه مرێ و به ڵام

منداڵه كه ئه مێنێته وه ، ئه گه رئاوه كه بڕژێت و به رداغه كه نه شكێ منداڵه كه ئه مرێ و دایكه كه ش ئه مێنێ

به رداغ شكان به مانای مردنی ساقی دێت .



: ڕشانه وه : ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ به ڕۆژووه و ڕشایه وه قه رزێكی له سه ره پێویسته بیداته وه

، هه ر ئه و كه سه قه رزه كه ناداته وه و پشت گوێ ی ئه خا ت و گوناه باریش ئه بێت ، ئه گه ر ڕشانه وه كه

تامی خۆش بوو ئه وه تۆبه كردنه و به ڕه زامه ندی و ئاره زووی خۆی ، ئه گه ر ڕشانه وه كه تامی خۆش

نه بوو ئه وه تۆبه كردنه كه ی به ڕه زامه ندی و ئاره زووی خۆی نی یه ، ڕشانه وه مانای گه ڕاندنه وه ی

ئه و شتانه یه كه به زۆر ده ستی به سه ر گیراوه ، ئه و كه سه ی خوێن بڕشێته وه ئه وه گوناهێكی گه وره ی

كردوه و یان پاره ی حه رامی خواردوه و تۆبه ئه كات ، ئه و كه سه ی له خه ودا سه رخۆش بێت و بڕشێته وه

پیاوێكی هه ژاره ، ئه و كه سه ی هه نگوین بڕشێته وه ئه وه قوڕئانی پیرۆزه ، ئه و كه سه ی شیر بڕشێته وه

له ئیسلام هه ڵ ئه گه ڕێته وه ، ئه و كه سه ی زۆر بڕشێته وه ئه مرێ یان كاره ساتێكی گه وره ی به سه ردێت

، ڕشانه وه ی خوێنی زۆر بۆ هه ژار پاره یه یان له دایك بوونی كوڕه یان گه ڕانه وه ی كه سێكی دووره ، ئه و

كه سه ی مار بڕشێته وه ئه مرێ ، هه روه ها ووتراوه ڕشانه وه پاره خه رج كردنه ، به گشتی ڕشانه وه بۆ

هه ژار ڕزق و خێر و خۆشی یه و بو ده وڵه مه ندیش زه ره رو زیانه .



: درهه م : له خه ودا بۆ ئه و كه سانه ی له ماڵه وه ئافره تی دووگیانی یان هه یه كوڕه ، له وانه یه نوێژ و

ڕۆژوو و قوڕئان خوێندن و له خوا پاڕانه وه بێت ، یان لێدانێكی تونده ، له خه ودا چه ند درهه م وه ربگریت

له ژیانی ڕۆژانه دا هه ر ئه وه نده ت ده ست ئه كه وێت . ئه گه ر پاره كه له ناو كیسه دا بێت ئه وه نهێنی یه

، هه روه ها ووتراوه درهه م قسه كردنه ، ئه گه ر درهه مه كان نوێ بوون ئه وه قسه ی باشه یان نوێژه یان

به دی هاتنی نیا زو مه به سته ، پاره ی زۆر و فره وان دونیای فره وانه ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ پاره ی

قه رزی لای یه كێكه ، داوا له و كه سه ئه كات شایه دی بۆ بدات ، ئه گه ر پیاوه كه پاره كه ی به ورده دایه وه

ئه و كه سه شایه دی نادات ، ئه و كه سه ی یه ك درهه م وون كات ئامۆژگاری یه كێك ئه كات ، ئه ویش

گوێ ی لێ ناگرێت ، ده نگی درهه م قسه ی باشه ئه گه ر درهه مه كه هیچی له سه ر نه نوسرابێت ئه وه قسه ی

خه راپه ، له خه ودا پاره وه رگرتن له پاره دان باشتره ، درهه می پاك پاكی ئایین ده ر ئه بڕێ . ئه و كه سه ی

درهه مێكی پێ بێت و له ناو ده ستی دا ببێته فلس ئه و كه سه ئیفلاس ئه كات ، ئه گه ر فلس له ده ستی دا بێت و

ببێته درهه م قازانج ئه كه ت ، ئه گه ر درهه م له ده ستی دا بێت و ببێته دینار قازانج ئه كات ، ئه توانین بڵێین

به گشتی درهه م قازانج و خۆشی یه ، درهه می سه خته فێڵ و درۆو پاره ی حه رامه ، ئه و كه سه ی درهه مێك

وون كات یان درهه مێكی لێ بدزرێ ڕازی نی یه له كوڕه كه ی و شكاتی لێ ئه كات ، ئه و كه سه ی درهه مێكی

بڕوات بۆی نه گه ڕێته وه یان به زۆر درهه مێكی لێ وه ربگیرێ ئه و ه كوڕه كه ی ئه مرێ ، هه روه ها

نه خۆش له خه ودا درهه مێكی بدرێتێ چاك ئه بێته وه .



: دینار : له خه ودا زانست و ئایینه ، یه ك دینار منداڵێكی ساوایه و كوڕیشه ، دیناری زۆر گه نجینه و

دانایی و شه هاده ته ، ئه و كه سه ی دینارێ وون كات كوڕێكی ئه مرێ یان نوێژ ته رك ئه كات ، دیناری زۆر

خه ڵاتی خوای گه وره یه وئامانه ت و سه ڵه واته ، یان ناچاری ئاده میزاد وتیری شه یتانه ، ئه و كه سه ی

دینارێكی ئاسنی پێ بێت ئه و كه سه داوای شتێكی له یه كێك كردوه و ئه ویش بۆی هێناوه ، هه روه ها دیناری

ئاسن پشت گوێ خستنی ئایین و درۆ و بوهتان و قسه ی ناشرین وغه م و خه فه ته ، پێنج دینار پێنج فه رزی

نوێژه ، ووتراوه ئه و كه سه ی دینارێك وون كات نوێژێكی فه رز ناكات ، له وانه یه دیناری ئاسن كتێب بێت،

قووت دانی دینار خیانه ته له ئه مانه ت ، دینار له خه ودا پیاوێكی دوو ڕووه یان مژده یه یان هاوڕێیه كه و

دۆستایه تی به رده وام نابێت ، دیناری ئاسن ئه گه ر ژماره ی بزانرێت زانست و ڕزقه ، ئه و كه سه ی دیناری

ئاسنی لێ وون بێت یان بیداته یه كێكی تر غه م و خه فه تی نامێنێ ، چه ند دیناری ئاسنت ده ست كه وێت

ئه وه نده غه م و خه فه تت بۆ دێت ، ئه گه ر ژماره ی دیناره كان نه زاندرێ ئه وه غه م و خه فه ته كه ی زیاتر

و قورس تر ئه بێت ، پاره وه رگرتن له مردو باشه
[/size]

20

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی19



خوێن : له خه ودا پاره ی حه رامه ، ئه و كه سه ی ببینێ له خوێن دا ئه گه وزێ

پاره ی حه رامی ده ست ئه كه وێت یان گوناهێكی گه وره ئه كات ، ئه گه ر كراسه كه ی

خوێنی پێوه بێت و خۆی پێی نه زانێ درۆی له گه ڵ دا ئه كرێت و پێی نازانێ ، ئه گه ر

كراسه كه ی خوێنی پشیله ی پێوه بێت دزێك درۆی له گه ڵ دا ئه كات ، ئه و كه سه ی

كراسه كه ی خوێنی مه ڕی پێوه بێت پیاوێكی ده وڵه مه ند درۆی له گه ڵ دا ده كات ،

له پاش درۆكه ش ئه وه نده ی خوێنه كه پاره ی حه رامی ده ست ئه كه وێت ، ئه گه ر

له سه ر سه فه ر بێت به سه لامه تی ئه گه ڕێته وه ، ئه و كه سه ی ببینێ برینداره و

خوێنی لێ ئه ڕوات ته ندروستی باشتر ئه بێت و پاره كه شی زیاد ئه كات،ئه و كه سه ی

خوێنی ئاده میزادێك بخواته وه پاره ی ده ست ئه كه وێت یان له گیروگرفت وئاژاوه

ڕزگاری ئه بێت ، ئه و كه سه ی بكه وێته ناو بیرێكی پڕ خوێن ئه كه وێته ناو پاره ی

حه رام ، ئه و كه سه ی دۆڵی خوێن ببینێ هه ر له و شوێنه خوێنی ئه ڕژێت ، ئه گه ر

یه كێك پاره دار و ده وڵه مه ند بێت وخوێنی لێ بڕوات پاره ی لێ ئه ڕوات ، ئه گه ر

هه ژارو ده ست كورت خوێنی لێ بڕوات پاره ی بۆ دێت ، خوێنی ناو گۆزه ئافره تی

بێ نوێژه ، خوێن ژیان و هێز و سه رمایه ی خاوه نه كه ی ده رئه بڕێ ، خوێنی زیاد

له كاتی پێویست دا ده رچێت هه سانه وه یه ، خوێنی بێ نوێژی بۆ كچ هاوسه ره

بۆ ئافره تی دوو گیان له بار چونی منداڵه كه یه بۆ ئافره تی ته مه ن گه وره ش

نه خۆشی یه .
) مێشك : له خه ودا پاره یه كی كۆ كراوه ی نادیاره ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ مێشكی گه وره یه ئه و كه سه كه سێكی ئاقڵ و زیره كه ، ئه و كه سه ی له

خه ودا ببینێ مێشكی نی یه ئه وه ئاقڵ و زیره ك نی یه ، ئه و كه سه ی مێشكی خۆی بخوات پاره ی خۆی ئه خوات ، ئه و كه سه ی مێشكی ئاده میزادێك بخوات

ئه مرێ یان پاره ی ئه و كه سه ئه خوات ، هه روه ها مێشك به مانای باوه ڕی دڵ و

ئاین و كرده وه ی نهێنی دێت .

: دونیا : له خه ودا دونیا ئافره ته و ئافره تیش دونیایه ، ئه و كه سه ی دونیا

جێ بهێڵێ هاوسه ره كه ی ته ڵاق ئه دات ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ دونیا وێران بووه و ته نها خۆی ماوه ته وه ئه و كه سه كوێر ئه بێت ، ئه و كه سه ی ببینێ

له دونیادا چی ئه وێت بۆی جێ به جێ ئه كرێ هه ژارو ده ست كورت ئه بێت ، دونیا

له خه ودا به مانای یاری وخۆشی وله خۆبایی بوون و ماندوبوون و پشت گوێ خستنی په یمان دێت ، هه روه ها ووتراوه دونیا هاوسه روكوڕو پاره و وێرانكاری ونه خۆشی ودوو ڕوی و سه ركه وتنه ، دونیا به مانای قوڕئانی پیرۆزیش دێت .

: گورچیله : له خه ودا یارمه تی ده ره ، له ده ست دانی گورچیله یه ك مانای نه مانی ئه و یارمه تی یه یه كه وه ری ئه گرێت ، له ده ست دانی هه ردو گورچیله

مانای دڵ ڕه قی یه ، لاوازبوونی هه ردو گورچیله هه ژاری و ده ست كورتی یه ،

هه ردوو گورچیله هه ڵه و ڕاستی ده رده بڕن ، گورچیله به مانای كه س وكاروكوڕ و

برا دێت ، هه روه ها ووتراوه گورچیله یه كێكه له ده ست و پێوه ندی كار به ده ست.

: ده رمان : له خه ودا چاك سازی ئایینه ، ئه و كه سه ی بۆ چاك بوونه وه ی

نه خۆشی ده رمان بخوات باری ئاینی چاكتر ئه بێت ، ده رمان ئامۆژگاری و زانسته،

ده رمانی بۆن خۆش هاوسه ره بۆ ئه وانه ی هاوسه ریان نی یه،منداڵه بۆ ئه وانه ی

منداڵیان نی یه ، ده رمانی ناخۆش نه خۆشی یه ، ده رمان بۆ هه ژار ده وڵه مه ند

بوونه ، ئه و ده رمانه ی بخورێته وه ڕزقه ، ئه و ده رمانه ی قووت بدرێت تۆبه و

هیدایه ت و زانست و هاوسه ره ، ئه و كه سه ی له خه ودا چاوی تیمار كات باری

ئاینی چاك ئه كات ، هه موو جۆره خواردنه وه یه كی زه رد نه خۆشی یه .

: گورگ : له خه ودا دوژمنێكی زاڵم و دزێكی درۆزنه ، ئه و كه سه ی گورگ له ماڵی خۆی دا ببینێ دز ئه چێته ماڵی ، ئه و كه سه ی له خه ودا گورگ ببینێ پیاوێكی بێ تاوان گوناه بار ئه كات ، ئه و كه سه ی گورگێك ببینێ به ڕێوه به ری

ئیشه كه ی به باشی باسی ئه كات و ڕزقی فره وان ئه بێت ، ئه گه ر گورگه كه بگرێت پاره یه كی زۆری ده ست ئه كه وێت و خێرو خۆشی بۆ دێت ، ئه گه ر گورگێك

له خه ودا ببێته مه ڕ تاوان بارێك تۆبه ئه كات .

: نان : له خه ودا ڕزقێكی فره وانه ، ئه وكه سه ی دوو پارچه نانی پێ بێت وله هه ردووكیان بخوات له گه ڵ دوو خوشك هاو سه ریه تی ئه كات .

: درۆ : له خه ودا مانای شایه تی درۆ وسه رنه كه وتنه وه ك خوای گه وره له قوڕئانی پیرۆزدا ئه فه رموئ }} الذين يفترون على الله الكذب لا يفلحون{{ سوڕه تی

النحل ژماره 116 ، درۆكردن له خه ودا مانای زۆر ووتن و هه ڵه ی زۆر وڕاستی كه م

ده رده بڕێ ، ئه و كه سه ی له خه ودا له گه ڵ خوا درۆ بكات ئاقڵ نی یه و ئاقڵیش

نابێت وه ك خوای گه وره له قوڕئانی پیرۆزدا ئه فه رموێ }} يفترون على الله الكذب

واكثرهم لا يعقلون{{ سوره تى المائده ژماره 103

: كه ره وز : پاره یه كی حه ڵاڵه و له ده سه ڵات داره وه دێت ، كه ره وز به مانای كفریش دێت ، هه روه ها ووتراوه كه ره وز له خه ودائاشكرا بوونی كرده وه ی

نهێنی یه .

: میز : میزكردن له خه ودا خه رج كردنی پاره یه به مه به ستی كاری نا ڕه وا ، میز كردن له خه ودا سه ر لێ شێوانه چونكه ئه و كه سه ی میزی بێت و میزنه كات

ناتوانێ بڕیاری ڕاست بدات ، میز پاره ی حه رامه ، ئه و كه سه ی له شوێنێك میزبكات هه ر له و شوێنه ژن دێنێ ، ئه و كه سه ی له خه ودا میز بكات پاره خه رج

ئه كات و پاره كه ی بۆ ئه گه ڕێته وه ، ئه و كه سه ی میز بكاته ناو بیر پاره ی

حه ڵاڵی خۆی خه رج ئه كات ، ئه و كه سه ی له خه ودا میز بكاته سه ر قوڕئانی پیرۆز یه كێك له منداڵه كانی قوڕئانی پیرۆز ده رخ ئه كات ، یه كێك میز بكات و

ته واوی نه كات به شێكی پاره ی كۆ كراوی خۆی خه رج ئه كات ، له خه ودا دوو

كه س پێكه وه میز بكه ن و میزه كه یان تێكه ڵ بێت یان ژن به ژن یان خزمایه تی

ئه كه ن ، ئه و كه سه ی زۆر ته نگاو بێت و جێ یه ك نه دۆزێته وه میزه كه ی بكات

و خۆی توڕه كاته سه ر ژنه كه ی ئه وكه سه پاره ی هه یه و ئه یه وێ پاره كه ی

بشارێته وه و جێ ی ده ست ناكه وێت ، یه كێك له خه ودا ببینێ خه ڵكی میزه كه ی
له گیانی خۆیان ئه ده ن ئه و كه سه كوڕێكی ئه بێت و خه ڵكی به دوای كوڕه كه

ئه كه ون و خۆشیان ئه وێت ، یه كێك له خه ودا میز بكات و یه كێكی ناسراویش

بیخواته وه ئه وه ی میزی ئه كرد مه سره فی ئه وی تریان ئه كات ، ئه و كه سه ی
میز بكات و ببینێ میزه كه ی خوێنه ئه و كه سه له گه ڵ ئافره تێكی ته ڵاق دراو

یان ئافره تێكی موحه ڕه م دا جووت ئه بێت ، ئه و كه سه ی میزه كه ی زه عفه ڕان

بێت كوڕێكی نه خۆشی ئه بێت ، ئه گه ر میزه كه ی شه ربه ت بێت پاره كه ی خه رج ئه كات ، یان میزه كه ی خۆڵ و قوڕ بێت ئه و كه سه ده ست نوێژ شۆرین نازانێت ،

میزه كه ی ئاگر بێت كوڕێكی ده سه ڵات داری ئه بێت ، میزه كه ی ڕشانه وه بێت

منداڵی حه رامیان ئه بێت ، میزه كه ی باڵنده بێت كوڕێكیان ئه بێت و ره فتاری
ئه و منداڵه له باره ی چاكه و خه راپه دا وه ك ئه و باڵنده یه ئه بێت ، ئه و
كه سه ی له خه ودا به پێوه میز بكات به نه زانی پاره كه ی خه رج ئه كات ، ئه و

كه سه ی میز بكاته سه ر كراسه كه ی كوڕیان ئه بێت ئه گه ر هاوسه ریشی نه بێت

زه ماوه ند ئه كات ، ئه و كه سه ی له بازاڕێك دا میز بكات له و بازاڕه دا ئه بێته
ژمێریار ، ئه و كه سه ی میز بكات و میزه كه ی دوكه ڵ بێت كوڕیان ئه بێت ،

هه ر كه سێك له گوندێك یان شارێك یان گه ڕه كێك میز بكات هه ر له و شوێنه

هاوسه رێك بۆ خۆی ئه دۆزێته وه ، ئه گه ر له مزگه وت میز بكات كوڕێكی ئاقڵ و

خواپه رستیان ئه بێت ، ئه و كه سه ی میز بكاته ناوبیر یان گۆزه یان ته شت یان

له كه لاوه یه ك میز بكات زه ماوه ند ئه كات ، ئه و كه سه ی میز بكاته ناو ده ریا

پاره وه ك زه كات یان باج ئه داته ده سه ڵات دار، ئه و كه سه ی میزه كه ی كرم بێت منداڵه كانی بڵاو ئه بنه وه ، ئه و كه سه ی میزه كه ی پێنوس بێت كوڕێكی یان

ئه بێت و ئه كوڕه خزمه تی زانست ئه كات ، ئه و كه سه ی له به ر چاوی خه ڵكی
میز بكات كرده وه یه كی ناڕه وای ئاشكرا ئه بێت و له ناو خه ڵكی ڕیسوا ئه بێت،

میزخواردنه وه پاره ی حه رامە [/size]

21

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16] خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی20




دایك :: ببنینی دایك له خه ودا له بینینی باوك باشتره ، نه خۆش له خه ودا ببینێ له دایك ئه بێت ئه مرێ چونكه مردوش وه ك منداڵ به قوماش

ئه پێچرێته وه ، ئه و كه سه ی هه ژارو ده ست كورت بێت و له خه ودا ببینێ له دایك ئه بێت ئه و كه سه ده وڵه مه ند ئه بێت چونكه پاره و خه رجی

منداڵ له سه ر خۆی نی یه .


لووت :: لووت له خه ودا به مانای پاره و باوك و كوڕو براو هاوسه ر وشه ریك وكرێكار دێت ،ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ لووتی ڕێك وپێك و

جوانه ئه و كه سه كه س و كارو خزم و شه ریك و كرێكاری ڕێك و پێكی هه یه ، لووتی ڕه ش یان گه وره غه م و خه فه ته ، له خه ودا بۆنی خۆش

شكۆمه ندی یه ، لووتی زۆرهه سانه وه و منداڵ و كه س وكاره ، لووتی ئاسن یان لووتی زێڕ تاوان و كاره ساتی به دواوه یه ، به ڵام لووتی زێڕ یان زیو

بۆ بازرگان یان تاجرقازانجێكی زۆره ، هه روه ها لووت له خه ودا هه واڵی نهێنی ده رده بڕێ ، بینینی لووت له خه ودا ڕزگار بوون و ده رباز بوونه ،

ئه و كه سه ی له خه ودا لووتی بگیرێت بۆن نه كات ئیش وكاروباری په كی ئه كه وێت ، نه خۆش له خه ودا لووت ببینێ چاك ئه بێته وه ، كورت بونی

لووت له خه ودا كاره ساته ، لووتی گه وره یان لووت خوار له خه ودا هه ق و سه ر شۆڕی یه ، ئه و كه سه ی لوتی خوێنی لێ بێت و جل و به رگه كه ی

به خوێن پیس بێت پاره ی حه رامی ده ست ئه كه وێت ، ئه و كه سه ی دوو لووتی هه بێت دوو كوڕی ئه بێت یان له گه ڵ كه س و كاری دا ناخۆشی و

ناكۆكی ئه بێت ، نه خۆش له خه ودا ببینێ لووتی بڕاوه ته وه ئه مرێ ئه گه ر نه خۆشیش نه بێت ئیفلاس ئه كات ، بۆنی خۆش له خه ودا خۆشی و

شادی یه یان له دایك بوونی كوڕه .


به خیل – چنۆك – قه ڵس :: نه خۆشی یه كی بێ ده رمانه ، له خه ودا به مانای دووڕووی و كرده وه ی ناڕه واو نزیك له ئاگر دێت ، هه روه ها

له وانه یه ده ست كورتی و هه ژاری بێت ،ئه و كه سه ی له خه ودا به زۆر پاره ی پێ خه رج بكرێت ئه و كه سه له مردن نزیكه ، به ڵام ئه و كه سه ی

به ڕه زامه ندی خۆی پاره خه رج بكات ئه وه خێرو خۆشی یه .


مێشووله :: له خه ودا دوژمنێكی بێ هێزه و به مانای غه م و خه فه تیش دێت ، ئه و كه سه ی له خه ودا مێشووله له گیانی خۆی دا ببینێ چه ند

كه سێكی شه ڕ خواز هێرش ئه به نه سه ری و په لاماری ئه ده ن و ئه ویش دڵ ته نگ ئه بێت ، ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ مێشووله یه ك چووه

ناو ده می و له وێشه وه چووه نا سگی ئه و كه سه په یوه ندی به مرۆڤێكی بێ هێزو بێ توانا ئه كات وهه ندێ پاره ی لێ قازانج ئه كات .


مردو ناشتن :: ئه و كه سه ی له خه ودا ببینێ مرد و ته رمه كه ی ناشترا ، سه فه رێكی دوور ئه كات و له وێ پێویستی به پاره ئه بێت ،

ئه و كه سه ی له خه ودا به زیندویی بنێژرێت تووشی غه م و خه فه ت ئه بێت وده ست گیر ئه كرێت ، ئه گه ر له ناو گۆڕه كه دا بمرێت

ئه و كه سه به غه م و خه فه ت ئه مرێ ، ئه گه ر له ناو گۆڕه كه دا نه مرێ ئه وه له غه م و خه فه ت و زیندان رزگاری ئه بێت ، ته نها دانانی

یان شۆڕكردنه وه ی ته رمه كه بۆ ناو گۆڕكاره ساتی به دواوه یه ، دانانی به رد له سه رته رمه كه مانای درووست كردنی خانوه ، چه ند خۆڵ بكرێته

سه ر گۆڕه كه ئه و كه سه ئه وه نده ی خۆڵه كه پاره ی بۆ دێت ، ئه و كه سه ی بخرێته ناو گۆڕه وه بێ ئیمان ئه بێت تا ئه و كاته ی له گۆڕه كه

ده رئه چێت ، ئه گه ر له پاش ناشتنی ته رمێك و خۆڵ كردنه سه ر گۆڕه كه ئاماده بوان ده ستیان پاك بكه نه وه ئه و كه سه ی له خه وه كه دا مردبوو

تۆبه ی قه بوڵ نی یه ، ناشتنی كه سێكی زیندو مانای ئه وه یه ئه و كه سه هه ژاره و ده وڵه مه ند ئه بێت یان زه ماوه ند ئه كات ، مردو مردوێكی تر

بنێژێت مانای به هێز بوون و یه ك گرتن و پته و بوونی خۆشه ویستی خزم و كه س و كاره .


گه ڕاندنه وه ی ئافره تی ته ڵاق دراو :: له خه ودا مانای چاك بوونه وه ی نه خۆشه یان گه ڕانه وه یه بۆ هه مان ئایین و مه زهه ب و پیشه ی

پێشووی .


گه ڕانه وه له سه فه ر :: له خه ودا مانای به جێ هێنانی كرده وه یه ك یان كارێكی هه قه و به جێ هێنانیشی ئه ركی ئه و كه سه یه ، هه روه ها

ووتراوه گه ڕانه وه له سه فه ر له خه ودا به مانای نه مانی غه م و خه فه ت و زیادبوونی ڕزق و ده ست كه وت دێت ، ئه و كه سه ی له خه ودا له

سه فه ر بگه ڕێته وه تۆبه ئه كات كه جارێكی تر كاری ناپه سه ندو ناڕه وا نه كات .


زه یتون :: له خه ودا پاره و خۆشی یه ، دار زه یتون پیاوێكی چاك و پیرۆزو سودبه خشه بۆ كه س و كاری ، هه روه ها ووتراوه دار زه یتون

ئافره تێكی پاك وبه شه ڕه فه یان كوڕێكی پێشه وایه ، زه یتونی زه رد غه م و خه فه ته له باره ی ئایین ، خواردنی زه یتون له خه ودا به ره كه ت و

خێره ، گه ڵای داری زه یتون له خه ودا پیاو چاكه ، هه روه ها زه یتون له خه ودا تیشكی ئیمان و هیدایه تی یاخی بوان و قوڕئان خوێندن وپاره یه

بۆ هه ژار و ده ست كورت یان ئه و قاچ و ده سته یه كه شكاوه و له گه چ گیراوه .

سمێڵ ] :: ئه و كه سه ی له خه ودا سمێڵی كورت كاته وه زۆر باشه ، ئه گه ر ببینێ سمێڵی درێژه باش نی یه ، ئه و كه سه ی سمێڵی زۆر درێژ

بێت و بێته ناو ده می و نه توانێ خواردن بخوات ئه و كه سه كاره ساتی به سه ر دێت یان به ناو بانگه له باره ی لێدانی دایك و خوشك و هاوسه ر و

كچ و موحه ره ماتی تر ، ڕیش و سمێڵ تاشین مانای نه مانی غه م و خه فه ته ، هه روه ها سمێڵی درێژ مانای مه ی خواردنه وه و جیا نه كردنه وه ی

زه كاتی پاره و سه ر مایه یه .


ئیفلیج بوون :: ئه وكه سه ی له خه ودا هه ردو ده ستی ئیفلیج بێت گوناهێكی گه وره ئه كات ، ئه گه ر ده ستی ڕاستی ئیفلیج بێت كه سێكی

بێ ده سه ڵات ئازار ئه دات ، ئه گه ر ده ستی چه پی ئیفلیج بێت خوشكی یان برای ئه مرێ ، له خه ودا په نجه ی گه وره ی ده ست باوكه و

په نجه ی ئیشاره ت خوشكه و په نجه ی درێژ برایه و په نجه ی ئه ڵقه دایكه و په نجه ی بچوك خوشكه هه ر یه كێك له م په نجانه گۆج بێت یان

ووشك بێته وه مانای ئه وه یه ئه و كه سه كاره ساتێكی زۆر گه وره ی به سه ر دێت یان ئه مرێ
[/size]

22

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]
خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی21


بەشی (21)
: ئاڵا : لەخەودا سەرەکایەتی یە یان کارێکی ئاشکراو دیارە ، ئاڵا لەخەودا بە مانای زاناوئیمام وپیاوی ئازاو دەوڵەمەندی خێرخواز دێت
ئاڵای سور خۆشی یه و ئاڵای ڕەش دڵ تەنگی یە ، ئاڵا بۆ ئافرەت هاوسەرە ، ئاڵای زۆربارانە و ئاڵای ڕەش وزۆر زانایە ، ئاڵای زۆر
و سپی ئەو پیاوەیە کە لە ژن هێنان مانی گرتوە ، هەروەها ووتراوه ‌ئاڵای سور بەمانای جەنگیش دێت ئاڵای زەردیش نەخۆشی یە و لەناو
سەربازان دا بڵاوئەبێتەوە ، ئاڵای سەوزیش سەفەرە ، ئەوکەسەی لەخەودا ئاڵا ببینێ کاروباری باشتر ئەبێت و غەم وخەفەتی نامێنێ و لە
شارەکەی دا بەناوبانگ ئەبێت ، ئاڵا بۆ گەنج هاوسەرەو بۆ ئافرەتی سگ پڕیش کوڕه ، ئاڵای گەورە باو بارانە ، خاوەن ئاڵا قازی یە یان
حاکم ، ئەوکەسەی ئاڵایەك بەرزکاتەوە نیازو مەبەستی بەدی دێت ، ئافرەت 3 ئاڵا بخاتە ژێر خاك 3 شوو ئەکات و هەرسێکیان ئەمرن.

: ئاوخوارنەوە : ئاو خوارنەوە لە خەودا هیدایەت وزانست وخۆشی و کامەرانی یە ، ئاوی ساردو بە تام پارەی حەڵاڵە ، لەخەودا
ئاوخواردنەوە بۆ هەموو کەسێك باشە تەنها بۆ ئەوکەسانە باش نی یە کە لە ژیانی ئاسایی دا زۆر حەزیان لە ئاوخواردنەوەیه .

:جوان کاری یان خۆڕازاندنەوە : لەخەودا دەست کورتی وهەژاری وخراپەکاری ژیانە ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ دونیا خۆی بۆ ئەو
ڕازاندۆتەوە وداوای چی لێ بکات بۆی بەدی دێت ئەو کەسە زیانێکی زۆری لێ ئەکەوێت وبێ پارەو دەست کورت وهەژار ئەبێت ،
لەو وڵاتانەی جوانکاری تێدا نی یه لە خەودا جوانکاری تیادا ببیندرێ بۆ هەموو خەڵکی ئە ووڵاتە باشە و ئەکەونە خێرو خۆشی .

: زەکات : لە خەودا زیابوونی پارەیە ، ئەو کەسەی لە خەودا زەکات بدات ئەو ساڵە پارەو قازانجی زیاد ئەکات و ئەگاتە دوو ئەوەندەی سەرمایەکەی ، هەروەها ئەو کەسەی لە خەودا زەکات بدات خوای گەورە لە دوژمنەکانی ئەی پارێزێ ، هەندێ جاریش
بە مانای بەڕۆژووبوونی ئارەزو مەندی و ئیمان پاکی دێت ، هەروەها ووتراوە ئەو کەسەی لە خەودا زەکات بدات لە شەڕو بەڵای
دونیا دوور ئەبێت و کاروباری ئاسان ئەبێت ، ئەو کەسەی لە خەودا سەرفترە بدات ئەگەر قەرزار بێت قەرزەکەی ئەداتەوە ونوێژو
ڕۆژووی زیاتر ئەکات و لەو ساڵەدا تووشی نەخۆشی نابێت ، ئەو کەسەی بە نیازی زەکات پارەی ئاسن دابەش بکات زەماوەند ئەکات
یان کوڕیان ئەبێت یان ڕزقێکی حەڵاڵی دەست ئەکەوێت ئەگەر کافرو بێ ئیمانیش بێت تۆبە ئەکات و ئەبێتە موسڵمان ئەگەر هەژاریش بوو ئەوە خوای گەورە ڕازی یە بە کردەوەو هە ڵس و کەوتی لە دونیادا .

: زینا کردن : لەخەودا خیانەتە ، ئەو ئافرەتەی لەخەودا زینا بکات ئەگەر ئافرەتەکە نەناسراو بێت لە ناسراو باشترە ، زینا کردن)
وەك دزی کردنە چونکە ئەو کەسەی زینا ئەکات وەك دز خۆی ئەشارێتەوە ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ کەسێکی زینا کەر هەوڵی هەڵخەڵەتاندنی ئەدات پارەی حەرامی دەست ئەکەوێت ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ لە گەڵ کچیێکی گەنجی جوان دا زینای کرد ئەو کەسە پارەو سەرمایەی لە جێ یەکی باش دائەنێ ، ئەو کەسەی زینا بکات و بدرێتە دادگا ئەو کەسە پلەو پایەی بەرزی دەست ئەکەوێت
ئەو کەسەی لەگەڵ هاوسەری پیاوێکی ناسراو زینا بکات ئەو کەسە هەوڵ ئەدات پارە لەو پیاوە وەربگرێت ، ئەو کەسەی لەخەودا ئایەتی
(( الزانیة والزانی فآجلدوا کل واحد منهما مائة جلدة )) سوڕەتی النور ژمارە 2 بخوێنێت ئەو کەسە زینای کردوە .

: کەچەڵ بوون : ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ تووشی نەخۆشی کەچەڵ بوون یان قژ وەرین بوە ئەو کەسە ئیفلاس ئەکات و پارەی نامێنێت و لای خەڵکیش ڕێزی لێ ناگیرێت .

: دڕك : لەخەودا پیاوێکی کەلە ڕەق و بێ ڕەحم و نەزان وبێ ئیمانەو نە دینی هەیە نە دونیا ، هەروەها دڕك لە خەودا زیان وزەرەری ئافرەتە بۆ هاوسەرەکەی ، بەگشتی دڕك لەخەودا ژان و ئازارو قەرز ودووڕووی وغەم وخەفەت وعیشق و زۆرداری یە .

:هاوسەرگیری : هەرکەسێك لەخەودا ببینێ ژن دێنێ یان شوو ئەکات خوای گەورە بایەخێکی زۆری پێ ئەدات ، لەوانەیە لەخەودا
هاوسەر گیری بەد‌یل گرتن بێت یان قەرزو غەم وخەفەت بێت ، ئەو کەسەی ئافرەتێکی نەناسراو بخوازێت ئەمرێ یان لەخانوێکەوە
ئەگوازێتە خانوێکی تر یان پلەو پایەیەکی بەرزی دەست ئەکەوێت ئەگەر شایی وئاهەنگی لەگەڵ دا بێت ئەوە پلەو پایەیەکی بەرزەو
شایەستەی ئەو پلەو پایەیە ، هەروەها ووتراوە هاوسەرگیری پیشەیە یان ئیشی دەست کردە ، ئەو کەسەی لە خەودا ئافرەتێك بخوازێت
و ئافرەتەکە بمرێ ئەوکەسە خۆی بەکارێکەوە خەریك کردوە تەنها ماندوبوون وزەرەری بۆ ئەمێنێتەوە ، ئەوکەسەی لەخەودا زیناکەرێك
ببێتە هاوسەری خۆشی زینا کەرە ، ئەو کەسەی لە خەودا سەگ ببێتە هاوسەری کارێکی ناڕەواو ناپەسەند ئەکات ، ئەو کەسەی لەخەودا ئافرەتێکی زاڵم و زۆردار ببێتە هاوسەری بێ دەسەڵات ئەبێت و دەست وپێ ی ئەبەسترێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ژنی پاشا یان سەرۆك ببێتە هاوسەری پارەو پوول وموڵکی زۆری دەست ئەکەوێت ، ئەو کەسەی ئافرەتێکی مردوو بخوازێت کارێکی لە یاد چوو و
لەدەست چووی بۆ زیندو ئەبێتەوە ، ئافرەتی نەخۆش شوو بکات و مێردەکەی نەبینی ئەمرێ ، ئافرەتی سك پڕلە خەودا شوو بکات
کچی ئەبێت ئەگەر بە کراسی بوکێنیەوە بێت کوڕی ئەبێت ، ئە و ئافرەتەی کوڕی گەورەی هەبێت و لە خەودا شوو بکات بۆ کوڕەکەی
ژن دێنێ ، ئەو کەسەی ژنێکی هەبێت و ژنێکی تر بخوازێت ئەوەندەی جوانی ژنی دووەم پارەو پوول و موڵکی دەست ئەکەوێت ، بەڵام ئەگەرژنەکە یان بووکەکە نەبینێ ئەمرێ ، کچ یان ئافرەتی تەمەن بچوك لە خەودا شوو بکات خێرو خۆشی بۆ دێت ، ئەتوانین بڵێین
ژن هێنان وشوو کردن لە خەودا خێرو خۆشی و پارەو ڕزق وموڵك وچاك بونەوەی نەخۆشە .

: قژ یان پرچ سپی بوون : لە خەودا تەمەن درێژی و لاواز بوون وهەژاری یە ، ئەوکەسەی لە خەودا ڕیشی ڕەش وسپی بێت ئەو کەسەکەسێکی بەهێزەو خاوەنی کەسایەتی خۆیەتی ، ئەو کەسەی هاوسەرەکەی دووگیان بێت و لەخەودا ببینێ قژی سەری سپی بووە
کوڕیان ئەبێت ، ئافرەت لە خەودا قژی سپی بێت مێردەکەی ژنێکی تر ئەخوازێت ، هەروەها ووتراوە قژی سپی لەخەودا مانای هاتنی
میوانە یان گەڕانەوەی کەسانی دوورە ،سپی بونی تووکی گیان بۆ دەوڵەمەند زەرەر و زیانەو بۆ هەژاریش قەرزەو نادرێتەوە ، نەخۆش
سەری سپی بێت ئەمرێ ، کەسی ترسنۆك لەخەودا سەری سپی بێت دڵنیا ئەبێت لە کاربەدەست یان حوکم ڕای ووڵات ، سەر سپی بونی
ئافرەت لەخەودا قسەی ناخۆشە لە کەس وکاری مێردەکەی ئەیبیستێ یان تەڵاق ئەدرێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ڕیشی سپی بێت زەرەر
ئەکات ، ڕیشی درێژو سپی زەرەر و زیانە .

: هەنجیر : لە خەودا پارەو ڕزق و خێرو خۆشی و کامەرانی یە ، دار هەنجیریش پیاوێکی دەوڵەمەند و پارە دارە ، گەڵای دارەکە غەم و خەفەت و پەشیمانی یە ، ئەو کەسەی هەنجیر بخوات منداڵی زۆری ئەبێت ، هەنجیر لە خەودا پیاو چاك و پارەی حەڵاڵ و ڕزق
وشادی و خێرو خۆشی یه ، هەنجیری ڕەش لەکاتی دەرچوونی دا بێت باشە و ئەگەر لەکاتی دەرچونیشی نەبێت ئەوەیان حەسوودی یه هەنجیری سپی لە هەنجیری ڕەش باشتره ، هەروەها هەنجیر لەخەودا بە مانای سوێند خواردنیش دێت و ئەگەر هەنجیرەکە ڕەش بێت
سوێندەکە درۆیە ، هەنجیر خواردن لەخەودا پەشیمانی یه و پەشیمانیش هەنجیر خواردنە .
[/size]

23

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی22


بەشی (22)
برا : کەسانی وەك براو باپیرەو مامەو خاڵۆ و برا زاو ئامۆزاو خاڵۆزا هەموو ئەوانەی پەیوەندیان بە میراتەوە هەیە
بینینیان لە خەودا بە مانای هاوبەشی و یارمەتی لە بواری پارەدا دێت ، هەروەها لەوانەیە بینینیان ڕاستی خۆیان دەربڕێت .

گوێچکە : لە خەودا پارەو ماڵ و موڵك و کوڕو پلەو پایە وزانست و ئەقڵ و ئایین و کەس و کارو عەشرەتە ، ئەو
کەسەی لەخەودا ببیینی گوێچکەی کراوەتەوەو تیشکی لێ دەرئە چێت و لە جاران باشتر بوە ، مانای ئەوەیە خوای گەورە
هیدایەتی داوەو کارەکانیشی جێ ی ڕەزامەندی یە ، ئەگەر لە خەودا گۆیچکە بچوك بێت و بۆنیشی بێت مانای ئەوەیە ئەو کەسە
لە ڕێ ی ڕاست لای داوە ، بڕینەوەی گوێچکە مانای گەندەڵی یە ، ئەو کەسەی گوێچکەی وەك گوێچکەی ئاژە ڵ بێت لە پلە و
پایەی ئێستای لا ئەبردرێت ، ئەو کەسەی هەردوو پەنجەی بکاتە ناو گویچکەی ئەو کەسە ئەمرێت ، یان لە مزگەوت بانگ ئەدات ، گوێچکە لەخەودا هاوسەرو کچە چ کەم و کورتییەك لە خەودا لەگوێچکە ڕوو بدات ئەو کەم وکورتی یە لە هاوسەرو
کچ دا ڕوو ئەدات ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ نیو گوێچکەی هەیە هاوسەرەکەی ئەمرێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ
گوێچکەی بڕاوەتەوە یەکێك ژنەکەی یان کچەکەی هەڵئەخەڵەتێنێ ، ئەو کەسەی لە خەودا پیسی ناو گوێچکەی دەرکات و
بیخوات ئەو کەسە کارێکی ناڕەوا ئەکات و لەگەڵ کوڕ جووت ئەبێت بەمانای (ببوورن هەتیو بازی ئەکات )، ئەو کەسەی
لەخەودا ببینێ لەناو گوێچکە ی دا چاو هەیە ئەو کەسە کوێر ئەبێت ، گوێچکەی جوان دەرفەتی دەست کەوتنی قازانج و پارەیە
گوێچکەی زۆریش لەخەودا زۆر باشه .‌

گوێ زرینگانەوە : لەخەودا درۆو دوو ڕووی و نیفاقە ، هەروەها ئەو کەسەی لەخەودا گوێ ی بزرنگێتەوە کاربەدەست
یان دەسەڵات دارانی ووڵات حەزی لێ ناکەن ، ئەو کەسەی لەخەودا گوێ بگرێت لە قسەی خەڵکی ئەگەر بازرگان بێت
پرۆژەی مۆرکردن و فرۆشتنی هەندێ شت و مەك و کالەی لێ هەڵدەوەشیتەوە ، ئەگەر پلەو پایەشی هەبێت لا ئەبردرێت
ئەو کەسەی لەخەودا گوێ لە قسەی زۆر ئەگرێت و تەنها بەدوای قسە خۆشەکان ئەچیت ئەو کەسە مژدەی بۆ دێت ، ئەو
کەسەی گوێ ی لە هەموو شتێك بێت و بەدرۆ بڵێ گوێم لێ نی یە ئەو کەسە درۆ ئەکات و ڕادێت لەسەر درۆ کردن .

ئیفلاس بوون : لەخەودا بەڵگەی کەم و کورتی حاڵی ئەو کەسەیە کە لە دونیا و ئاخرەدا ئیفلاسی کردوە ، ئیفلاس لە
ووشەی فلسەوە وەرگیراوە و کەم ترین بەهای هەیە لەناو پارەکان دا ، نەخۆش لە خەودا ئیفلاس بکات ئەمرێ یان لە بواری
ئیش وکاردا بەرەو خراپی ئەچێت .

بازرگان : لەخەودا پیاوێکی پڕ مەترسی یە ، لەگەڵ خەڵکی چاکەی زۆرەو لەبارەی کاروباری ئایین و دونیا ئامۆژگاری
خەڵکی ئەکات بینینی بازرگان لە خەودا مانای ڕزق و پارەی حەڵاڵ و دەوڵەمەند بوونە ، کوڕو کچی گەنج ئەوانەی هاوسەریان
نی یە لە خەودا بازرگان ببینن زەماوەند ئەکەن .

تیمساح : لەخەودا پۆلیسە و لای دۆست و دوژمن جێ ی باوەڕ نی یە ، هەروەها تیمساح دزێکی خاینە ، ووتراوە لەخەودا
بازرگانێکی زاڵم و خاینە ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ تیمساحێك ڕای کێشایە ناو ئاو وکوشتی ئەو کەسە ئەکەوێتە دەست
پۆلیسێك و ئەو پۆلیسە پارەکەی ئەبات و ئەشی کوژێت ، هەروەها بینینی تیمساح لە خەودا بە مانای پارەو ترس ودزو چەتە و
هەموو شتێکی حەرام دێت ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ تیمساحێك رای کێشایە ناو ئاو یەکێك لە ماڵەکەی شتێك ئەبات و
ئەویش زۆر پێ ی ناخۆش ئەبێت ، ئەو کەسەی بتوانێ تیمساحێك لەناو ئاو ڕاکێشێتە سەر زەوی ئەو کەسە بەسەر دوژمنی
زاڵ ئەبێت و پارەی لێ وەر ئەگرێت ، هەرچەند لە گۆشت وپێستی تیمساحەکەی دەسکەوێت هەر ئەوەندە پارە لەدوژمنەکەی
وەر ئەگرێت .

هەڕەشە : ئەو کەسەی لەخەودا هەڕەشە لە یەکێکی تر بکات ئەوەی هەڕەشەکەی لێ ئەکرێت زاڵ ئەبێت بەسەر ئەوەی
هەڕەشەکەی کردوە ، ئەو کەسەی لەخەودا هەڕەشەی لێ بکرێت نابێ بترسێ چونکە هەر خۆی سەردەکەوێت ، ئەگەر یەکێکی
نەناسراو هەڕەشەت لێ بکات ئەو هەڕەشانەی تایبەتن بە نوێژو ڕۆژو و قورئان خوێندن ئەو کەسە شەیتانە ، جاری واش هەیە
هەڕەشە لە خەودا بە مانای خۆشەویستی دێت .

گۆزە : لەخەودا نۆکەر و بەکرێ گیراوێکی دوو ڕوو و مونافیقە و باوەڕیشی پێ ئەکرێت ، خواردنەوەی ئاوی گۆزە
پارەی حەڵاڵ و ژیانێکی خۆش و ئاسودەو کامەرانی یە ، ئەو کەسەی نیوەی ئاوی ناو گۆزەکە بخواتەوە مانای ئەوەیە نیوەی
تەمەنی ڕۆیشتوەو نیوەی ماوە ، ئەگەر کەمتر یان زیاتر بخواتەوە ئەویش ڕادەی بەسەر چوو پاشماوەی تەمەنی دەرئەبڕێ ،
ئەگەر هەموو ئاوی ناو گۆزەکە بخواتەوە ئەوە مانای کۆتایی تەمەن یەتی ، گۆزە بە مانای ئافرەت وخزمەت کاریش دێت ،
ئەگەر یەکێك لە ماڵەوە ئافرەتێکی دوو گیانی هەبێت و لەخەودا ببینێ گۆزەکە کەوت و شکاو ئاوەکەشی مایەوە ئەو ئافرەتە
دوو گیانە لە کاتی منداڵ بوونی دا خۆی ئەمرێت و منداڵەکەشی ئەمێنێت ، گۆزەی پڕ لە ڕۆن یان هەنگوین یان شیروماست
بە مانای عەمبار یان کۆگای کالەو شت و مەك دێت ، گۆزەی پڕ مەی یان عەرەق ئافرەتی بێ نوێژە ، بینینی شەربەو کوپە
لەخەودا هەروەك گۆزە شی ئەکرێتەوە چونکە هەمان مانا ئەدات .

برسیەتی : لەخەودا ترس و کفر و پارەخەرج کردن وبایەخ دانە بەژیان و پیشە و دونیا ، ئەو کەسەی لەخەودا برسی
بێت خێرو خۆشی بۆ دێت ، لەخەودا برسیت بێت لەوە باشترە تێر بیت ، ئەو کەسەی لەخەودا ماوەیەکی زۆر برسی بێت لە
پاش هەژاری و دەست کورتی دەوڵەمەند ئەبێت وئەوەندەی ماوەی برسی بونەکەی لەخەودا پارەی بۆ دێت ، هەروەها وتراوە
برسی یەتی بەمانای بەڕۆژوبوون و گرانی و دەست کورتی وستایش دێت .

ئامێز یان باوەش : ئەوکەسەی لەخەودا باوەش بەکەسێکی زیندو بکات ئەوەندەی بەردەوام بونی باوەشەکە لەگەڵ ئەو
کەسەدا برادەری و دۆستایەتی لەگەڵ دا ئەکات ، ئەگەر باوەشیکی ئاسیی بە مردوێك بکات ئەو کەسە تەمەن درێژ ئەبێت ،
ئەو کەسەی باوەش بە ئافرەتێك دا بکات مانای ئەوەیە باوەشی بە دونیا کردوە ، مردو باوەش بکات بەزیندو زیندوەکە ئەمرێ
، یەکێك باوەش بکات بەدوژمنەکەی لەگەڵی ئاشت ئەبێتەوە ، باوەش کردن بە پیاو مانای داواکردنی یارمەتی یە ، هەرەها
وتراوە باوەش کردن قسە‌ی خۆش وخۆشەویستی و سەفەر و گەڕانەوەی کەسێکی دوورو نەمانی غەم و خەفەتە .[/size]

24

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی23


بەشی (23)
دەست : لەخەودا هێزو توانای پیاوە ، پان بون وڕێك وپێکی دەست مانای فرەوان بوون و کامەرانی دونیایە و تێك چون وتەسك بوونەوەی دەست مانای زەرەرو زیانی دونیایە ، ئەو کەسەی لە خەودا ناو لەپی دەستی موی لێ دەرچێت ، توشی غەم وخەفەت و قەرزاری ئەبێت ، یان پارەی زۆری لەدەست ئەڕوات ، ئەگەر پشتی دەستی موی لێ دەرچێت ،حاڵی باش ئەبێت وبەڵام پارەی کەمی لێ ئەڕوات ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینیێ دەستی هەڵبڕیوە ئەگەر پەیوەندی بە حاکم یان کاربەدەستەوە هەبێت خێرو خۆشی و ڕزق و پارەی بۆ دێت ، ئەگەر ڕاوچیش بێت ڕاوی زیاتری دەست ئەکەوێت ، ئەگەر کاسپکار یان بازرگانیش بێت قازانجی بۆ دێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ دەستی بچوك بۆتەوە ئەو کەسە کەسێکی ترسنۆك و لاوازو
بێ تواناو ڕەزیل و پیسکەیە ، هەروەها ووتراوە جوانی لەپی دەست مانای قەبووڵ بوونی دوعایەونزیك بوونەوەیە لە خۆشی
و هەسانەوە ، لەپی دەست لەخەودا شەش لایەن ئەگرێتەوە ئەو لایەنانەش ئەمانەن : ژیان و پارەو ئازایەتی و سەرەکایەتی و
کوڕو دوور کەوتنەوە لە حەرام .
دەست بڕینەوە : لەخەودا بەمانای تەرك کردنی نوێژ دێت ، یان تۆبە کردنە لە کردەوەی ناڕەوا ، یان دەوڵەمەند بوونە
بێ ئەوەی پرسیاری لێ بکرێت ئەو پارەیەی لە کوێ دەست کەوتوە ، بڕینی دەست و قاچ لە خەودا پەیوەندی بە خراپە کاری
ئایینەوە هەیە ، بڕینی زمان پوچەڵ کردنەوەی بەڵگەو بیانوە ، ئەوکەسەی پارچەیەك لە دەست و پێ ی یان بەشەکانی تری
ببڕدرێت سەفەر ئەکات و لە کەس وکاری دوور ئەکەوێتەوە .
ڕیش : لەخەودا بۆ پیاو سەربەرزو شکۆ مەندی ودەوڵەمەند بوونە ، درێژبوونی ڕیش پارەو کامەرانی یە ، ریشی درێژ بگاتە زەوی مانای مردنە ، ئەگەر یەکیك لەم دیوو ئەو دیوی دەم و چاوی ڕیشی دەرچێت و ناوەڕاستەکەشی ڕیشی دەرنەچێت
ئەو کەسە پارەی بۆ دێت و کۆی ئەکاتەوە و ئە ی داتە یەکێکی تر ، هەروەها ووتراوە ئەو کەسەی ڕیشی پڕو درێژ بێت پارەی
زیاد ئەکات و تەمەنی درێژ ئەبێت ، ئەگەر ڕیش بگاتە سەر ناوك ئەو کەسە لەخواپەرستن دوورە ، ڕیشی ڕەش دەوڵەمەند
بوونەو ئەگەر مەیلەو سەوزیش بێت ماڵ و موڵکی دەست ئەکەوێت ، لەوانەشە زاڵم و ستەم کار بێت چونکە ڕیشی فیرعەون
ڕەش و مەیلەو سەوز بوو ، ڕیشی مەیلەو زەرد دەست کورتی و هەژاری یە و ڕیشی قاوەیش ترسە ، ئەوکەسەی لەخەودا ببینێ
ڕیشی پیاوێکی گرتوەو بەرەو خۆی ڕای ئەکێشێ پارەی لێ وەر ئەگرێت و بۆخۆی خەرجی ئەکات ، ئەو منداڵەی هێشتا ڕیشی
دەرنەچوە لەخەودا ڕیشی دەرچێت یان ڕیش هەبێت ئەمرێ و ئامانجی بە دی ناێت ، ڕیشی کەم و خەفیف مانای نەمانی غەم و
خەفەت و قەرز دانەوەیە ، نەمانی نیوەی ڕیش مانای نەمانی نیوەی پارەو ماڵ و موڵکە ، ڕیش چەندی لێ ببڕدرێت ئەو کەسە
ئەوەندە پارەی لێ ئەڕوات ، ئافرەتی سك پڕ لەخەودا ڕیشی دەرچێت کوڕی ئەبێت ، ئەو ئافرەتەی سك پڕ نی یە و حەز ئەکات
لە داهاتوودا کوڕی ببێت لە خەودا ڕیشی دەرچێت کوڕی نابێت یان لە هاوسەرەکەی جیا ئە بێتەوە ، ئافرەتی بێوە ژن لەخەودا
ڕیشی هەبێت پیاوێك بۆ خۆی ئەدۆزێتەوە ، ئەوکەسەی نەخۆش بێت و لەخەودا سەرو ڕیشی بتاشێت چاك ئەبێتەوە و ئەگەر
قەرزاریش بێت قەرزەکەی ئەداتەوە ، ئەوکەسەی لە خەودا ببینێ ڕیشی زۆر درێژ بووەو بی بڕێت و بی کاتە جل و بەرگ و
بیفرۆشێت ئەو کەسە شایەتی درۆ ئەدات ، سپی بوونی ڕیش نەخۆشی ولاوازی یە ، ڕیش لە ئاسای دا سپی بێت و لەخەودا
ببیندرێ ڕەش و جوان و ڕێك و پێکە مانای هێزو تواناو سوربوونه لەسەر ئەنجام دانی ئەرك بەچاکی ، مندالی ساوا لە خەودا
ڕیشی درێژ بێت تەمەنی درێژ ئەبێت ، کافر لەخەودا ڕیشی هەبێت تۆبە ئەکات .
قالۆنچە : لەخەودا دوژمنە . یان خاوەن پارەی حەرامە ، هەروەها ووتراوە قالۆنچە کەسێکی کین لە دڵ و دڵ ڕەقە و
پارە لەووڵاتێکەوە ئەگوازێتەوە ووڵاتێکی تر ، نێرینەکەی خزمەت کاری شەڕخوازانە ، قالۆنچە ئافرەتێکی ناڕەحەتە و خێری
بۆ کەس نی یە ، ئەوکەسەی لە خەودا لە قالۆنچەیەك بدات لە ڕاستی دا لە ئافرەتێك ئەدات ، قالۆنچە لە خەودا ببێتە دووپشك
ئەو کاتە ئەبێتە دوژمن .
لەخۆدان : ئاگادار کردنەوەیە لە بێ ئاگایی وسوود وەرگرتنە ، ئافرەت لە دەم وجاوی خۆی بدات مانای ئەوەیە پاش
ماوەیەکی زۆر لەمنداڵ نەبوونیان کوڕیان ئەبێت ، وەك خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا ئەفەرموێ :{{ وبشروە بغلام علیم
فآقبلت آمرآتە فی صرة فصکت وجهها ، وقالت : عجوز عقیم }} سورەتی الذاریات ئایەتی ژمارە 29 .
ئەو کەسەی لەخەودا لە دەم و چاوی خۆی ئەدات زوڵم لەیەکێك ئەکات ، ئەوکەسەش هیچ خەراپەی لە گەڵ دا نەکردوە ،
هەروەها لەوانەیە ئەو جێ یەی لێدانەکەی پێ ئەکەوێت توشی نەخۆشی ببێت .
جووتبوون یان سەکس کردن : ئەوکەسەی لەخەودا ببینێ لەگەڵ خۆی جووت بووە یان سەکس ئەکات ، پارەی زۆر
خەرج ئاکات و لەگەڵ خزم و کەس و کاری دا کاری نا ‌ڕەواش ئەکات ، ئەو کەسەی لە خەودا لە گەڵ منداڵ سەکس بکات
کارەساتی بەسەر دێت ، ئەو کەسەی لە گەڵ ئافرەتێکی ناسیارو جوان ودەوڵەمەند و ڕێك و پێك سەکس بکات پارەو خێرو خۆشی بۆ دێت ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ لەگەڵ برای یان هاوڕێ ی سەکس ئەکات دوژمنایەتی لە گەڵ هاوڕێ کەی دا ئەکات ، زیانی لێ ئەکەوێت ، ئەوکەسەی لە خەودا لە گەڵ دایکی سەکس بکات دوژمنایەتی باوکی ئەکات ، ئەو کەسەی لە خەودا لەگەڵ مردو سەکس بکات ئەمرێ .
لیمۆ : لە خەودا گلەی یە یان یارمەتی خواردنە ، ئەگەر زەرد بێت نەخۆشی یە ، ئەوکەسەی لیمۆی هەبێت و نەی خوات ئەوە پارەیە ، لیمۆی سەوز لە لیمۆی زەرد باشترە ، دار لیمۆش لە خەودا پیاوێکی چاك و سوود بەخشەو یان ئافرەتێکی
دەوڵەمەندی خێرخوازە .
سەریین یان بالییف : لەخەودا خزمەت کارە ، یەکێك لە خەودا سەریینی بدزرێت یان هاوسەرەکەی یان خزمەت کارەکەی یەکێکیان ئەمرن ، هەر چ پیسی و کۆنی و دڕاوی لە سەرینگا ببیندرێت ئەوە هەمووی لە خزمەت کارەکەی دا بەدی ئەکرێت ،
هەروەها ووتراوە سەریین یان بالییف بۆ پادشاو حاکم و کاربەدەست ، دەستەی نوسەرو کارگێڕو جێگرو خەزنەداروعەمبارە ،
هەروەها بالییف بە مانای منداڵ و ڕاستگۆیی وزیرەکی زاناکان دێت ، ئەوکەسەی لەخەودا سەریینێکی پێ بێت و هەڵیگرێت
خێرو خۆشی بۆ دێت ، سەریین یان بالییف لە خەودا بە مانای هاوسەر وکوڕو دایك وهاوڕی وهەسانەوە لە نەخۆشی دێت .
زۆران بازی : لە خەودا دوژمنایەتی یە ، ئەگەر زۆران بازی لە نێوان پیاوێك وشێرێك دابێت ، ئەوەی ئەی باتەوە حاڵی
لەوی تریان باشترە ، بەڵام ئەگەر زۆران بازی لە نێوان دوو پیاودا بێت ئەوەی لەخەودا ئەی باتەوە لە ڕاستی دا ئەدۆڕێ .
تەوقە کردن : لە خەودا سوود و بەڵێن دان و بایەخ دانە بە کردەوەی چاك .
بلوێر یان شمشاڵ : لەخەودا یاری و خۆشی و فیتنەو دوو ڕووی یە ، لەوانەشە خۆشی و شادی بێت ، ئەوکەسەی حەزی لە خوێندنەوەیە لەخەودا ببینێ بلوێریان شمشال یان ‌هەر چ ئامێرێکی تری ئەم جۆرەی پێ یە بەختی ئەکرێتەوە و باشتر
ئەبێت ، ئەوکەسەی لە خەودا ببینێ پاشا یان حاکم یان کاربەدەست بلوێریان شمشاڵی ئەداتێ ئەو کەسە خێرو خۆشی بۆ دێت ،
ئەوکەسەی حەزی لێبێت کوڕیان ببێت لە خەودا شمشاڵ لێ بدات کوڕیان ئەبێت ، نەخۆش شمشاڵ لێدات ئەمرێ .
[/size]

25

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی24



بەشی (24)


ئاگر :: لە خەودا مژدەو ئاگاداری و جەنگ و ئازار وسولتان وزیندان و زەرەرو زیان و گوناهە ، ئاگری زۆر ئەگەر دەنگیشی هەبێت ئەوەفیتنەو وکارەساتە و خەڵکێکی زۆر ئەگرێتەوە ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ دڵی ئاگری گرتوە ، ئەوە خۆشەویستەکەی لێی دوور کەوتۆتەوە ، بینینی دوو ئاگری جیاواز لە خەودا ئەوە دوو ئؤردوگایە ، ئەو کەسەی لە شەوێکی تاریك دا ئاگر بکاتەوە بۆ ئەوەی خەڵکی ڕێگەی خۆیان ببینن ئەو کەسە بە زانست خزمەتی خەڵکی ئەکات ، ئەگەر تاریکیش نەبوو ئاگری کردەوە مانای ئەوەیە ئەو کەسە خەڵکی هەڵئەخەڵەتێنێ ، لە خەودا ببینی ڕۆژەو ئاگر کراوەتەوە ئەوە مانای جەنگ و فیتنەیە ، ئاگر پەرستن لەخەودا شەیتان پەرستنە ، لەزستان دا خۆ گەرم کردنەوە بە ئاگر زۆر باشە ، ئەوکەسەی ئاگر بخوات پارەی حەرام یان پارەی منداڵی بێ دایك و باوك ئەخوات ، ئەو کەسەی لە خەودا ئاگر بفرۆشێت و بەهەشت بکڕێت ئەو کەسە حەمامێك ئەفرۆشێت و ڕەزو باغ ئەکڕێت ، ئەگەر بە پێچەوانەش بێت بەهەشت بفرۆشێت و ئاگر بکڕێت ڕەز وباغ ئەفرۆشێت و حەمام ئەکڕێت ، کەسێك بچێتە ناو ئاگر و ئازار بکێشێ ئەوکەسە زەرەرێکی زۆر ئەکات و گوناهێکیش ئەکات و شایەستەی ئە و ئاگرەیە ، ئەو کەسەی ئاگری پێ بکەوێت و نەسوتێ ئەو کەسە ڕاست گۆ ئەبێت لە بەجێهێنانی ئەو بەڵێنەی داویەتی ، لە خەودا ئاگر گەنم و جۆو دانەوێلەو خواردەمەنی تر بسوتێنێ نرخیان گران ئەبێت ، ئاگری زۆر کارەساته ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ مەشخەڵێکی ئاگری بێ دوکەڵ لە بەردەم دەرگاکەیەتی ئەچیتە حەج ، لە خەودا بینینی ئاگرێکی زۆری دەنگ دارکە هەموو شتێك ئەسوتێنێ ئەوە جەنگە یان گرانە تا و ڕشانەوە یە یان ئاوڵە یە یان مردنە لەو ناوچەیەدا بڵاو ئەبێتەوە ، ئەگەر ئاگرەکە بەرەو ئاسمان بەرز بێتەوە مانای ئەوەی خەڵکی ئەو ناوچەیە لە خوا یاخی بوونە ، ئەوکەسەی لە خەودا پارچەیەك لە جل و بەرگی یان بەشێك لە گیانی بسووتێ کارەساتی بەسەر دێت ، ئەو کەسەی تەنها تیشکی ئاگری پێ بکەوێت خەڵکی باسی ئەکات ، ئاگری ڕۆشن کەرەوە و سوود بەخش هێمنی و ئارامی و نزیك بوونەوەیە لە دەسەڵات دار، ئەو کەسەی لەخەودا ئاگر لە ماڵی دەرچێتە دەرەوه ‌قازانجێکی زۆر ئەکات ، ئەو کەسەی لەسەر چیا ئاگر بکاتەوە لە خوای گەورە نزیك ئەبێت و هەر چی لە دڵ دا بێت بەدی دێت ، ئاگری ناو تەنوور دوو گیانی و سك پڕی یە وئاگری بیابان جەنگەو پشکۆی ئاگر پارەی حەرامه ، تیشکی ئاگر لەسەر سەر بێت نەخۆشی یە ، ئەو کەسەی لە ناو ئاگردا بیت و هەست بە گەرمایی نەکات ئەوکەسە زاڵ ئەبێت بەسەر دوژمنانی ، کوژاندنەوەی ئاگر نەمانی شەڕ و فیتنەو ئاژاوەیە ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ ئاگر لە ناوگۆزەیەك دا قسە ئەکات ئەو کەسە جن دەستی لێ ئەوەشێنێت و تووشی ( فێ یان صرع ) ئەبێت ، ئاگر لەزستان دا میوەیە




هەریسە :: لەخەودا لێدان و غەم و خەفەتە ، ئەو جێ یەی هەریسەی لێ بکرێت و نەخۆشی لێ بێت ئەو نەخۆشە ئەمرێ ، لە خەوداببیندرێ سەربازو چەکداران هەریسە ئەخۆن شەڕ و جەنگ دەست پێ ئەکات .



گسك دان :: بەڵگەی خێرو خۆشی یە بۆ ئەو کەسانەی کاری ناڕەواو نا پەسەندیان کردوە ، ئەو کەسەی ماڵی کەسێکی تر گسك بدات لەو ماڵە پارەی دەست ئەکەوێت ، دەوڵەمەند ماڵەکەی یان دوکانەکەی یان هەر شوێنێك گسك بدات زەرەر ئەکات و پارەی نامێنێ و دەست کورت و هەژار ئەبێت


توور :: پیاوێکی لا دێ ییە یان حەج و ڕزقێکی حەڵاڵە ، ووتراوە ئەو کەسەی توورێکی بەدەستەوە بێت بە کارێکی چاك و خێرخوازانە هەڵدەستێت و لێ ی پەشیمان ئەبێتەوە .


کفر کردن :: لە خەودا دەوڵەمەند بوونە یان نەخۆشی یە و ئەو نەخۆشە بە داو دەرمانیش چاك نابێتەوەو ڕزگاری نابێت ، کفر کردن لە خەودا بە مانای زوڵمیش دێت ، هەروەها بە مانای فیتنەو ئاژاوە ی ئایین وخۆکوشتنیش دێت


لێفە :: لەخەودا ئافرەتە ، ئەو کەسەی لەخەودا بە شەو لێفەیەك وەربگرێت ژن دێنێت یان ئارام و هێمن ئەبێت ، هەروەها لێفە لەخەودا هێزو هەسانەوەیە .


دەزوو :: لەخەودا بەمانای بەڵگەو بیانو دێت ، ئەوکەسەی لەخەودا دەزووی دەست کەوێت لە کاروباری تایبەتی خۆی دا پێویستی بە بەڵگە هەیە ، دەزووی ڕەش شەوە و دەزووی سپی بەرە بەیانە ودەزووی ئاڵۆزو تێك هەڵکێشراو سحرو جادوە .


دوکەڵ :: ئازار و ئەشکەنجەیە لە خوای گەورەوە یان سزای دەسەڵات دارە ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ ماڵی یان دوکانی دوکەڵی لێ هەڵدەستێ ، ئەو کەسە زەرەر ئەکات ودوای زەرەرەکە جارێکی تر قازانج ئەکاتەوە ، ئەوکەسەی بکەوێته ناو دوکەڵ‌
‌‌تووشی گرانەتا ئەبێت ، گەرمای دووکەڵ لە هاوین و زستان دا غەم و خەفەتە ، دوکەڵی زۆر شەڕ و ئاژاوەیە ، ئەگەر لە خەودا دوکەڵ ئەوەندە زۆر بێت و خەڵکی بەرچاوی خۆیان نەبینن ئەوە ئازارو زوڵم و غەم و خەفەت و غەزەبی خوای گەورەیە .


سەربڕین :: لەخەودا بە مانای نوێژکردن یان هەڵگەڕانەوە لە ئایین دێت ، ئەو کەسەی غەمبار بێت و لە خەودا ببینێ سەریان بڕی یان سەریان پەڕاند ئەو کەسە ئەکەوێتە خێرو خۆشی و ئەگەر قەرزاریش بێت قەرزەکەی ئەداتەوە ، ئەگەر نەخۆشیش بێت چاك ئەبێتەوە و حەجی نەکردبێت ئەچێتە حەج ، هەروەها سەربڕاو ئەو کەسە بناسێت کە سەری بڕی هەر لەو کەسەوە پارەی بۆ دێت ، ئەو کەسەی بە فەرمانی دەسەڵات دار یان بەدەستی چەتەی ڕێگەو بان یان لە شەڕ و جەنگ دا
سەری بپەڕێت باوك و دایکی ئەمرن ، بۆ بازرگانیش زەرەر و زیانە .


جادو وسحر :: لە خەودا فیتنەو ئاژاوەو لە خۆ بایی بوونە ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ جادوی لێ کرا یان جادو ئەکات ئەوکەسە بە ناحەق ژن و مێردێك لێك جیا ئەکاتەوە ، سحر و جادو لەخەودا کفر کردنە ، هەروەها سحر و جادو لەخەودا بە مانای جیابوونەوەی هاوسەریش دێت ، ئه و سحر و جادوەی بە یارمەتی جن بکرێت لەوانی تربە هێزترو توندتره[/size]

26

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی25


بەشی (25)


(1) : ئەموستییلە یان ئەنگوستییلە ::
لەخەودا ئاسوودەو هێمنی و دەسەڵاتدارو هاوسەرو کوڕو کار و پیشەیە ، ئەنگوستیلەی زێڕ بۆ سك پڕ کوڕە بۆ دەسەڵات دار ماڵ و موڵکە ، نەقشی لەسەر بێت ئەوە مانای بەدی هاتنی نیاز و ئامانجە ، ئەو کەسەی نەقشی ئەنگوستیلەکەی بکەوێت کوڕەکەی ئەمرێت یان پارەی لە دەست ئەڕوات ، ئە و کەسەی نەقشی ئەنگوستیلەکەی بشکێت هاوسەرەکەی تەڵاق ئەدات ، ئەنگوستیلە لە خەودا بە مانی کڕینی خانوو یان ئاژەڵ دێت یان بە مانای وەرگرتنی دەسەڵات دێت ، ئەگەر لەزێڕ درووست کرابێت بۆ پیاو مل کەچی و سەر شۆڕی یە ، ئەگەر لە ئاسن دروست کرابێت خێر و خۆشی یە ، ئەگەر لە زیو دروست کرابێت و نەقشی لەسەر بێت ئەوەیان زۆر باشە ، ئەگەر نەقشی لەسەر نەبوو کاروباری بێ خێرو بێ سوودە ئەنگوستیلەی دروست کراو لە عاجی فیل بۆ ئافرەت زۆر باشە ، ئەو کەسەی لەخەودا ئەنگوستیلەیەکی لە زیو دروست کراو بکاتە پەنجەی هە رچی لە دڵ دا بێت بۆی ئەبێت ، ئەو کەسەی ئەنگوستیلەیەك بدۆزێتەوه ‌لە لایەنێکی بیانی یەوە پارەی دەست ئەکەوێت یان کوڕیان ئەبێت یان لەگەڵ ئافرەتێکی باش دا زەماوەند ئەکات ، ئافرەت ئەنگوستیلەکەی لە پەنجەی دەرکات هاوسەرەکەی ئەمرێت ، ئەگەر پیاویش بێت ئەوە ژنەکەی تەڵاق ئەدات ، ئەو کەسەی ئەنگوستیلەکەی تەنگ یان تەسك بێت بۆ پەنجەی غەم و خەفەتی نامێنێت و لە دەست ئافرەتێکی زۆر دار ئەهەسێتەوه ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ ئەنگوستیلەکەی هەرجارەی له پەنجەیەکی دایه ‌ئەو کەسە هاوسەرەکەی خیانەتی لێ ئەکات ، ئەو کەسەی ئەنگوستیلەکەی بە پارە بفرۆشێت بە قسەی خۆش لە هاوسەرەکەی جیا ئەبێتەوە ، هەروەها نەقشی ئەنگوستیلە بە مانای کوڕ دێت .



(2) : مردن ::
مردن لەخەودا گەڕاندنەوەی ئامانەتە یان چاك بوونەوەی نەخۆشە و یان ئازاد بوونی بەندکراوە لە زیندان و یان چاوپێکەوتنە بەو کەسانەی ماوەیەکی زۆرە دوور کەوتونەتەوە ، مردن لەخەودا ئەگەر گریان و هاوارو قیژانی لەگەڵ دا بێت و مردوەکە لە ژیر خاك نەشاردرێتەوە مانای ئەوەیە ئایین لە بارێکی خراپ دایەو دونیاش لەبارێکی باش دایە ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ مردوەو گریان و حاڵەتی پرسەو مردن لە ئارادا نی یە ئەو کەسە خانوەکەی ئەڕوخێ یان کوێر ئەبێت یان تەمەنی درێژ ئەبێت ، ووتراوە مردن سەفەرە یان هەژاری و دەست کورتی یە ،هەروەها ووتراوە مردن هاوسەر گیری یە چونکە مردو وەك بوك و زاوائەشۆردرێ و بۆنی خۆش ئەکرێت و ئەڕازێندرێتەوە ، ئەو کەسەی لەخەودا بمرێت ولەسەر شان هەڵبگیرێت بەڵام لە ژێر خاك نەشاردرێتەوە ئەو کەسە زاڵ ئەبێت بەسەر دوژمنەکانی دا ، ئەو کەسەی لە خەودا بمرێت و زیندو بێتەوە ‌ ئەو کەسە لە پاش هەژاری و دەست کورتی دەوڵەمەند ئەبێت ولە گوناهە‌کانی تۆبە ئەکات ، مردوێك لە خەودا بە یەکێك بڵێ من نەمردومە ئەو مردوە لە پلەو پایەی شەهیدان دایە ، مردو لەخەودا ببیندرێ دڵ تەنگە یان نەخۆشە یان لاوازبوە یاب ڕەنگی زەردە یان ئەگرێت یان بێزارە ئەو مردوە خۆی بەرپرسیارە لە کاروباری ئایینی خۆی ولەو دونیایە لەبارێکی ناخۆش دایە ، مردوەکان لە گۆڕ دەرچن و خواردنی خەڵکی بخۆن گرانی ئەبێت ، مردوو لەخەودا هەرچی بڵێ ڕاست ئەکات چونکە لە جێ ی هەقە ،مردو لەخەودا ببیندرێ پێ ئەکەنێت و ڕووی خۆشەو جل و بەرگی جوان و ڕێك و پێکی لەبەرە ، ئەومردوە لەو دونیایە حاڵی باشە ، ئەو کەسەی لەخەودا لەسەر مردوو نوێژ بکات ئەو کەسە ئامۆژگاری پیاوێکی دڵ ڕەق ئەکات ، هەرەوها مردن پەشیمانی یە‌ لە گوناهێکی گەورە ، ئەو کەسەی لەخەودا بە ڕوتی بمرێ هەژارو دەست کورت ئەبێت ، ئەگەر لەسەر فەرش بمرێ ئەکەوێتە خێرو خۆشی ، مردنی کوڕ لەخەودا مانای ڕزگاربوونە لە دوژمنێك ، ئەو کەسەی لەخەودا ببینێ مردو لەژێر خاك شاردرایەوە ئەوکەسە ئەگەر هاوسەری نەبێت زەماوەند ئەکات ، مردن بۆ ئەو کەسانە باشە کە غەمبارن یان ئەترسن ، مردنی برا لەخەودا مردنی دوژمنە ، ئەوکەسەی لەخەودا لەناو کۆمەڵێك مردو دا بێت ئەوە لەناو کۆمەڵێك دووڕوو دایە ،ئەو کەسەی هاوڕێ یەتی مردو بکات سەفەر ئەکات ، ئەو کەسەی لەخەودا لەسەر تەختی مردوو شۆرین دا بێت ئەو کەسە ڕزگاری ئەبێت لە قەرز و غەم و خەفەت و لەو گەناهانەی کە کردویەتی ، زیندوو بوونەوەی مردو لەخەودا مانای زیندوبونەوە و باس کردنی کارو باری ئەومردوەیە ، مردوو لەخەودا ڕووی ڕەش بێت ئەومردوە بەکافری مردوە ، ئەوکەسەی لەخەودا مردوێك زیندو کاتەوە ئەو کەسە گاورێك یان جولەکەیەك ئەکاتە ئیسڵام ، زیندوو هەر چی بداتە مردو باش نی یە و زەرەر و زیانی بەدواوەیە ، مردو هەر چی بداتە زیندو باشەو خێرو خۆشی بەدواوەیە ، مردو دەستی زیندو بگرێت و لەگەڵ خۆی بیبات ئەو زیندوە پارەی لە لای یەکێك دا هەیەو نایداتەوە ئەو پارەیەی بۆ ئەگەڕێتەوە ، قسە کردن لەگەڵ مردوو تەمەن درێژی یە ،زیندو مردو ماچ کات زیندوەکە سوود لە پارەو زانستی ئەو مردوە وەرئەگرێت ، نەخۆش مردو ماچ کات ئەمرێ ،زیندو لەگەڵ ئافرەتێکی مردو زەماوەند بکات ئەمرێ ، مردو جل و بەرگی پیس و دڕاو بداتە یەكێك ئەوکەسە زەرەر ئەکات وپارەی نامێنێ ، مردو لە زیندو بدات ئەو زیندوە لە ئایین دا کەم کوڕی هەیە یان لەسەفەر دائەکەوێتە خێرو خۆشی ، زیندو لەخەودا لەگەڵ مردو بخەوێت زیندوەکە تەمەن درێژ ئەبێت ، ئەوکەسەی لەخەودا ببینێ دایکی ئەمرێ کاروباری دونیای تێك ئەچێت ، نەخۆش لەخەودا ببینێ برای مرد خۆی ئەمرێ ، ئەو کەسەی لەخەودا هاوسەرەکەی بمرێت کاروباری پیشەو ژیانی تێك ئەچێت ، لەخەودا ببیندرێ مردوێك لە ناو ئاوی دەریادا ئەخنکێ ئەو مردوە لە ماوەی ژیانی دا گوناهی زۆری کردوە ، مردوەکان لە گۆڕەکانیان دەرچن مانای ئەوەیە بەندکراوەکان لە زیندان ئازاد ئەکرێن ، مردن بۆ هەژار دەوڵەمەند بوونە ، مردنی پیغەمبەرەکان لە خەودا مانای لاوازبوونی باری ئایینە ، مردنی دایك و باوك تێك چونی کاروباری ژیانە ، مردنی هاوسەر دونیا و ژیانێکی بێ سوودو بەسەر چوە .



(3) : دوودڵی ::
لەخەودا پەشیمان بونەوەو داوای لێ خۆش بوون و لێبووردنە ، ئەوکەسەی لەخەودا دوودڵ بێت ئەوە گوناهێکی کردوەو لێ ی پەشیمانە و لۆمەی خۆی ئەکات و سزای خۆی ئەدات .


(4) : پاپۆڕ ::
پاپۆڕو بەلەمی ماسی گرتن لەخەودا بەمانای ڕزق و خۆشی دێت ، ئەو کەسەی لەخەودا بەلەمێك یان پاپۆڕێك بکڕێت یان سواری بێت ، ئەو کەسە لە و شوێنەی پاپۆڕەکەی لێ یە ژنێك ئەخوازێت ، یان لەو شوێنە بەسەر دوژمنەکانی زاڵ ئەبێت .



(5) : قسەکردن لەخەودا ::
ئەو کەسەی لەخەودا قسەیەك بکات کە پێویستە ئەو قسەیە بشارێتەوە مانای ئەوەیە ئەو کەسە پارە خەرج ئەکات ، ئەگەر لەخەودا باسی ڕزق و نیعمەتی خوای گەورە بکات مانای ئەوەیە ئەو کەسە سوپاس و ستایشی خوای گەورە ئەکات بۆ ئەو ڕزقەی کە پێ ی بەخشیوە .



(6) : نووستن لەسەرپشت یان لەسەر دەم : :
ئەو کەسەی لەخەودا لەسەر دەم بنوێ کافرەو بڕوای بەوە نی یە کە خوای گەورە تاقانەیە ، هەر ئەوکەسە دونیاوئاخیرەشی لەدەست ئەچێت ، ئەگەر هەڵگەڕێتەوە سەر پشت ئەوە زۆر باشەو تۆبە ئەکات و لەخوای گەورە ئەپاڕێتەوە وبەچۆکادێت و ئەتواێ لەگەڵ خەڵکی دا ڕوو بەڕوو بێت ، هەروەها نووستن لەسەر دەم مانای ئەوەیە کە ئەو کەسە نەخۆشی دەروونی هەیە ، ئافرەت لەخەودا لەسەر دەم بنوێت سەرپێچی مێردەکەی ئەکات .



(7) : قەساب ::
قەساب لەخەودا جل و بەرگی پیس بێت و چەقۆی بەدەستەوە بێت ئەوە زەرەرو زیان و کارەساتە ، ئەگەر جل و بەرگی پاك بێت مانای تەمەن درێژی یە ، ئەگەر جوان و ڕوو خۆش بێت ئەوە پاشە ڕۆژێکی باشی ئەبێت ، ئەگەر قەسابەکە پیاو بێت ئەوە مەلائکەتی ڕوح کێشانە .



(8) : مشکە کوێرە ::
ئەو کەسەی لەخەودا مشکە کوێرە ببینێ ماڵ و موڵکی ئەفرۆشێت و ووڵاتەکەی بە جێ ئەهێلێت و سەفەر ئەکات ، لە چ ماڵێك مشکە کوێرە ببیندرێ ئەبێ ئەو ماڵە لە دز بپارێزرێ چونکە مشکە کوێرە دزە ، ئەو کەسەی گۆشتی مشکە کوێرە بخوات یەکێك هەڵ ئەخەڵەتێنێ یان پارەی حەرامی دەست ئەکەوێت ، مشکە کوێرە بە مانای پیلان ئازاری هاوسەرو منداڵیش دێت ، هەروەها ووتراوه ‌مشکە کوێرە لەخەودا مل کەچی و سەر شۆڕی یە . [/size]

27 (دەستکاری کراوە: تاڤگە 2011-08-28 5:29:14 AM)

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی26

خوای گەورە لە قوڕئانی پیرۆزدا ئەفەرموێ {{وهو الذی یتوفاکم باللیل }}سورەتی الانعام"60"لێرەدا بۆمان دەردەکەوێ کە نووستن جۆرێکە لە جۆرەکانی مردن ، هەروەها زانایان ئەلێن کە ژووری نووستن تاریك و بێ دەنگ دەبێ و پلەی گەرمایی گیانی ئادەمیزاد و ژوورەکە یە ك سان دەبێت و چاو دەنوقێ


دەمارەکا‌نی لەش شل دەبێتەوەو مێشك هێمن دەبێت وحالەتی نووستن روودەدات و لە هە مان کاتیش دا هەستی بزوێنی دەرەوە پەکی دەکەوێ وتەنها هەستی شاراوەی ناوەوە دەست بەکار دەبێ وخەو دەبینێ " خەو بینین جۆراو جۆرە وەك خەوی سەرپێنائاسایی لێرەدا مرۆڤ خەو دەبینێ و خەوەکەی بە پێچەوانەی کاری رۆژانەی ژیانی دەبێت هەروەها خەوی بە دیهاتنی نیاز و مەبەست وەك بلێ ی لە ژیانی ئاسایی دا ناتوانێ کارێك ئەنجام بدات یان جۆرە خواردنێکی تایبەتی بخوات بەڵام لە خەودا ئەتوانیکارەکەش ئەنجام بدەات و خواردنەکەش بخوات جۆرێکی دیکە ی خەو هه یه خەوی هەستیاری یە یەکێ ئەگەر لێفەکەی بخاته سه ر ده می له خه ودا وا ئه زانێ كه دوژمنه كه ی ئه ی خنكێنێ


هەروەها خەوی کەسانی ئیمان داریش هه یه ئەم جۆرە خەوە مەبەستی ڕون و ئاشکرایە و خەوی خەیاڵ ‌و خەوی ڕاستەقینەش هەیه

شی کردنەوەێ ئەم هەموو جۆرە خەوە بە پێ ی ئاین و تەمەن دەگۆڕدرێ و هەروەها دەبێ بزاندرێ ئەو کەسەی خەوەکەی بینیوە پیاوە یان ئافرەتە گەنجە یان مندال چونکە کردنەوەی کۆدی خەو پێویستی بەم زانیاریانە هەیە ئەمە کورتە باسێك بوو دەر

نووستن و خەو بینین . ئێستاش چەند ووشەیکتان بۆ شی ئەکەمەوە لەوانەی کەزۆر دێتە خەوتان و شی کردنەوەکەش بە گشتی دەبێت



باوك :: ئەو کەسەی باوکی لە خەودا ببینێ ئەگەر هەژارو ده ست كورت بێت رزق و پاره یه كی زۆری بۆ دێت و ده وڵه مه ند ئه بێت




شێر :: دەسەلات دارێکی زالم و زۆردارە و ترسناکە لەوانەشە مردن بێت چونکە درندەیە ئەگەر نەخۆش لە خەودا شێر بیبینێ چاك ئەبێتەوە ئەگەر یه كێك له خه ودا شێر ببینێ و لێ ی نه ترسێ بەسەر دوژمنەکەی دا زاڵ ئەبیت ئەگەر شێرێك بچێتە مالێك و ئەو مالە نە خۆشی تیائبێت ئەونەخۆشە ئەمرێ



له سێداره دان :: رزگار بوونە لەژێر دەستی ولەزیندان ئەوەی قەرزار بێت قەرزەکەی ئەداتەوە لەوانەیە پارەیەکی زۆریشی دەست کەوێت هەروەها نەخۆش چاك ئەبێتەوە لە وانەشە هەڵگەرانەوە بێت لە ئاین ئەو کەسەی لە خەوا سەری بپە ڕێندرێ باوك ا دایکی ئەمرێ




نوێژكردن :: تەواو بوون و پته و بوونی پەیمانه و هه روه ها بەدی هاتنی خواست و مەبەستە ، ئەو كه سه ی لەسەر دەرگا یان لەسەر جێی نووستن نوێژ بکات ئەمرێ ، بەلام بە گشتی نوێژ كردن له خه ودا ڕزگار بوونه له به ندیخانه و به ده ست هێنانی ڕزق و پارەیە





سێو :: سێو لە خەودا به مانای مندال دێت ،‌ هەروەها بۆ سوڵتان و پاشا ماڵ و موڵکە بۆ تاجر بازرگانی وتجارەته بۆ جوتیاریش بەرو بومی زەوی كشتوكاڵی یه ، سیوی شیرین ڕزقێكی حه ڵاڵه و سێوی ترش حه رامه ، سێو وه رگرتن
[/size]

28 (دەستکاری کراوە: تاڤگە 2011-08-28 5:32:58 AM)

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی 27




سوڵتان یان پاشا سوڵتان یان پاشا زۆر باشه ئه و كه سه ی له مزگه وت سێوێك بۆن كات ئه وه كچكی خانه دانی ده ست ئه كه وێت و ئه ی خوازێ



جن و جنۆكه :: فێڵ و فێڵ بازی لە کاروباری دونیادا ، ئە گەر جنێکی زاناو تێ گەیشتو ببیندرێ ئەوە جیاوازە ، ئەوەی ببینێ بۆتە جن ئەوكه سه بە هێز دەبێت ئەوەی ببینێ جن لەنزیك مالی دا وەستاوون ئەو کەسە زیانێکی زۆری لێ دەکەوێ ، ئەوەی لەخەودا جن بچێتە ماڵی ئەوە دوژمنانی ئه چنە ماڵی و دزیش دزی لێ ئەكات، ئەو کەسەی قورئانی پیرۆز بخوێنێ بۆ جنەکان یان فێری خوێندنی قۆرئانیان بکات ئەو کەسە لە کۆمەڵگەدا شکۆدار و دەسەڵات دار وپایه به رز دەبێت ، ئەوەی جن بخوازێ ئەو کە سە هاوسەرەکەی ئافرەتەکی باش نابێت



خەو ئاوێنەیە ئەو ئاوێنەیە وێنەی شاراوەی ناوەوەمان و راستی باری گیانی و دەرونیمان ئەخاتە بەر چاو هەروەها ئەی سەلمێنێ کە گیانمان روحی تێدایەو ئەو روحەش لەبواری ئاین و ژیان دا تیشکی رۆشن کەرەوەی ناوەوەو ئیلهامی لە خوای گەورەوە وەردەگرێت خەو وێنەی رەسەنایەتی و گەوهەری ئادەمیزادە وخزمەتی رەوشت و رەفتاری مرۆڤایەتی ئەکات خەوی راستەقینەو چاک لە تەنگانەدا یارمەتییمان ئەدات و رێگەمان رۆشن ئەکاتەوە و توانای زیاترمان پێ ئەبەخشێ بۆ ئەوەی بتوانین بە چاکی گیرو گرفتەکانمان چارەسەربکەین

دوای ئەم باسە کورتە دەربارەی خەو بینین چەند ووشەیەکی ترتان بۆ شی ئەکەمەوە هیوا دارم بەدڵتان بێت:-



دەرزی دورمان: دۆزینەوەی هاوسەرە بۆ ئە وانەی بێ هاوسەرن ،ئەو کەسانەی هەژارن دەرزی لە خەوا ببینن پارەیان بۆ دێت ،ئەو کەسەی دەرزی بە دەزووەوە ببینێ کارو باری باشتر ئە بێت، ئەوەی دەرزیەکەی بشکێ کاروباری تێک ئەچێت ، ئەوکەسەی دەرزی بخوات لای ئەو کەسەی حەزی لێ ناکات باسی نهێنیەکانی ئەکات،ئەوەی دەرزیەک بکات بە گیانی یەکێکا ئەوە قسەی ناخۆشی پێ ئەڵێ،ئەوەی جل و بەرگ بۆ خەلکی بدورێ ئەوە ئامۆژگاریان ئەکات ئەگەر بۆ خۆی بدورێ پارەی دەست ئەکەوێ



مار: مار لە خەودا دوژمنە یان پارەیە یان ئافرەتە یان کوڕە .ئەو کەسەی مار ببینێ و لێ ی نەترسێ ئەو کەسە زۆر ئازاو بەتوانایە ، مار دوژمنێکی پارە دارە چونکە ژە هر لە خەودا پارەیە ، ئەگەر یەکێک لە خەویا ببینێ مار چوەماڵی ئەوەلە لا یەن دوژمنەکەیەوە هەڵ ئەخەڵەتێ ئەگەر مارەکە بگرێت و بۆ خۆی بیبات ئەوە زۆر بە ئاسانی پارە لە دوژمنەکەی وەرئەگرێ ، ئەگەر مارەکە بکوژێ بەسەر دوژمنەکەی زاڵ ئەبێت ئەگەر دەستیشی بە خوێن بێت ئەوە دوژمنەکەی ئەمرێ وپارەی بۆئە مێنێتەوە ،مار پێوە دان باش نی یە مانای زیان لێکەوتنە ،فڕینی مار سەفەرە ، کوشتنی ماری بچوک مانای کوشتنی کورێکی بچکۆلەیە ، کوشتنی مار بە کۆمەڵ لە بازاردا مانای جەنگ روودەدات ودوژمن سەرئەکەوێت




ترس : لە خەودا هێمنی و ئاسایشە ، هەروەها تۆبە کردنە ،ئەوەی بترسێ ئەوە تۆبە ئەکات ، ئەوەی بترسێ ناودارو پایە بەرز ئەبێت ،ئەوەی چاوەنواڕی ترس بکات ئەوە تووشی شەر ئەبێت ،ئەوکەسەی لە خەویا ببینێ ئەترسێ و یەکێکیش پێی ئەڵێ مە ترسە تۆ نامری و ناتوانی بژیت ئەو کەسە کوێر ئە بیت




میوان :میوان لە خەودا بۆ سک پڕ مژدەی لەدایک بوونی کوڕە ، بۆ خەڵکی تریش مانای دەست کەوتنی پارەیە .




کچ : ئەگەر ئافرەت لە خەویا کچێک ببینێ ئەوە دوژمنەکەی بینیوە ، لەخەودا بینینی کچێکی جوانی نەناسراو مانای مژدەی هەواڵێکی خۆشە ، کچی نەناسراو لەکچی ناسراو باشترە ، بینینی کچێک یان ئافرەتێکی روو گرژ مانای هەواڵێکی ناخۆشە ،بینینی کچی جوان لە خەودامانای خۆشی و کامەرانی وخێر و سەرکەوتنە ،کچی لاواز مانای هەژاری و دەست کورتی یە ، کچ لە خەویا ببێتە پیرێژن مانای ئەوەیە باری ئاینی زۆر باشە ، هەروەها ئەگەر پیرێژن ببێتە کچ مانای ئەوەیە وەک جاران بەهێزو بە توانا ئە بێت



خەونامە، خەونامەی كوردی، خه ونامه ي كوردي  ،  شيكردنه وه ی خه ون ، شیکردنەوەی خەونەکان

29

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

من له خه ومداله سه ربه رمالي نويزم ده كرد له مالي بابيره ي ره حمه تيم له كاتي نويز كردنم دوو بيا وي جل سبيم لي به يدا بوون ووتيان ئيستا روحت ده كيشين .___دواتر خه به رم بويه وه و هه مووكيانم ده له رزي __تكايه ته عبيري  خه ونه كه م جيه؟زور سوباس بو وه لامتان

30

وه‌ڵام: خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و لەلایەن تاڤگە ئامادە کراوە.

dast xo6